Hindistan'da tıp fakültesi giriş sınavı sorularının sızdırılması üzerine patlak veren protestolar ikinci haftasını doldururken, eylemciler Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan'ın görevden alınmasını talep ediyor. Gençlik hareketi olarak ortaya çıkan ve kısa sürede geniş yankı uyandıran Hamamböceği Halk Partisi (CJP), Yeni Delhi'deki oturma eylemleriyle hükümeti baskı altına alıyor.
BAKAN PRADHAN GÖREVDEN ALINABİLİR Mİ?
Protestoların gölgesinde, hükümetin önemli kabine değişikliklerini değerlendirdiği bir döneme denk gelmesi dikkat çekici. Konuya yakın kaynaklar ve Hindistan medyasındaki haberler, Eğitim Bakanı Pradhan'ın görevinden alınabileceğine dair işaretler veriyor. Geçtiğimiz ay kurulan ve Instagram'da 22 milyon gibi devasa bir takipçi kitlesine ulaşan CJP, ulusal tıp fakültesi giriş sınavı (NEET) sorularının sızdırılmasının ardından Pradhan'ın istifasını şart koşuyor. Başkent Delhi'nin kalbinde her gün yaklaşık 100 parti destekçisi, üzerinde "Pradhan'ın görevden alınması" çağrısı yazılı pankartların altında toplanıyor. Aktivist Sonam Wangchuk'un da destek verdiği eylemlerde, parti kurucusu Abhijeet Dipke, Reuters'a verdiği demeçte, "Geçen her günle birlikte, Hindistan'ın farklı bölgelerinden daha fazla insan buraya geliyor" diyerek hareketin giderek büyüdüğünü vurguluyor. Hükümetin olası kabine değişikliği kararlarını bekleyen Dipke, bu açıklamanın ardından sonraki adımlarını belirleyeceklerini ifade etti.
WANGCHUK'TAN AÇLIK GREVİ TEHDİDİ
Geçmişte hükümete yönelik muhalif duruşuyla bilinen ve memleketi Ladakh'a eyalet statüsü verilmesi talebiyle düzenlenen gösteriler sonrası tutuklanan aktivist Sonam Wangchuk, talepleri karşılanmadığı takdirde altı haftalık açlık grevine başlayacağını duyurdu. Yatağında yatan Wangchuk, "Ancak umarım işler o noktaya varmaz. Demokrasilerde duyarlı bir hükümet halkın acılarına kulak verir; onların da harekete geçeceğini umuyorum" sözleriyle hükümete çağrıda bulundu. Kendisini "tembellerin, işsizlerin ve her zaman haklı olanların" temsilcisi olarak tanımlayan CJP'nin sosyal medyadaki bu hızlı yükselişi, 1,42 milyar nüfuslu Hindistan'da gençlerin yaşadığı hoşnutsuzluğun bir yansıması olarak görülüyor. Resmi verilere göre 15-29 yaş grubundaki gençlerde işsizlik oranı yüzde 10'a ulaşırken, kentlerde bu oran yüzde 13,6'yı buluyor. Sınav sorularının sızdırılmasının ardından hükümetin Telegram'a erişimi geçici olarak engellemesi ve yenilenen sınav sorularını taşımak için askeri uçakları görevlendirmesi de gençlerin öfkesini artıran diğer bir unsur oldu. Hükümet kanadından ise BJP Genel Başkanı Nitin Nabin'in bu tür yapıları "virüs ve hamamböceği partileri" olarak nitelendirmesi, CJP'nin giderek artan etkisini ve hükümetin bu duruma verdiği tepkiyi gözler önüne seriyor.
PROTESTOLARIN KÖKENİ VE GELECEĞİ
CJP'nin ortaya çıkışı, Hindistan Yüksek Mahkemesi Başkanı'nın hükümet muhalifleri ile işsiz gençleri "hamamböceklerine" ve "parazitlere" benzetmesiyle başladı. Başlangıçta bir parodi hesabı ve internet memi üretim merkezi olarak yola çıkan grup, zamanla sınavlara, istihdama ve zayıflayan ekonomik umutlara duyulan öfkenin bir kanalına dönüştü. Tıp fakültesi sınavındaki usulsüzlükler ve buna bağlı öğrenci intiharları, gençlerin mevcut sisteme olan güvenini derinden sarsmış durumda. Boston Üniversitesi'nden mezun bir siyasi stratejist olan ve ABD'den gelerek gösterileri yöneten CJP kurucusu Abhijeet Dipke, "Hamamböcekleri asla korkmaz" diyerek kararlılıklarını vurguluyor. Sosyal medyada geleneksel partilerden daha fazla takipçiye ulaşan CJP'nin sokak eylemleri, mizahi bir dilin kalıcı bir siyasi harekete dönüşüp dönüşemeyeceğinin bir testi niteliği taşıyor.