Fransız Le Point dergisi, Cezayir'in sömürgecilik geçmişiyle yüzleşme adına attığı tarihi adımı mercek altına alarak, bu adımın sadece geçmişle hesaplaşma değil, aynı zamanda bölgesel güç dengelerindeki önemli bir değişimin de habercisi olduğunu vurguladı. Dergi, Cezayir'in Fransız sömürgeciliğini 'devlet suçu' olarak tanımlayan yasasını değerlendirirken, bu gelişmedeki Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın rolüne dikkat çekti.
CEZAYİR'DEN TARİHİ YASA KARARI VE TALEPLER
Cezayir Parlamentosu'nun 24 Aralık 2025 tarihinde, 1830-1962 yılları arasındaki Fransız sömürgeciliğini 'devlet suçu' ilan eden yasayı oy birliğiyle kabul etmesi, uluslararası alanda geniş yankı buldu. Bu yasa çerçevesinde Fransa'dan resmi bir özür, tazminat ve sömürge döneminde yağmalanan malların iadesi talep ediliyor. Ayrıca, sömürgeciliği öven yazı, konuşma veya yayınlara karşı ağır cezalar öngörülüyor. Le Point dergisi, bu gelişmeyi "Cumhurbaşkanı Erdoğan kazandı" başlığıyla duyurarak, olayın uluslararası boyutuna dikkat çekti.
BÖLGESEL GÜÇ MÜCADELESİNDE ERDOĞAN'IN YÜKSELEN ROLÜ
Le Point'in analizine göre, Cezayir'in bu kararı, Fransa ile Türkiye arasındaki uzun süredir devam eden nüfuz mücadelesinin de bir göstergesi olarak öne çıkıyor. Dergi, Türkiye'nin son yıllarda Cezayir ile ekonomik ve kültürel bağlarını güçlendirerek bölgedeki etkisini artırdığını ve bu süreçte sömürgeciliğin mağdurlarının sesi konumuna geldiğini belirtti. Bu durumun, Fransa'nın Mağrip ve Avrupa'daki etkisini dengelemeye yönelik bir çaba olarak yorumlandığı ifade edildi. Cezayir'in talepleri ve Türkiye'nin artan rolü karşısında Paris'in zor durumda kaldığı ve bölgesel dengelerin hızla değiştiği vurgulandı.
FRANSA'NIN AFRİKA'DAKİ SÖMÜRGECİLİK MİRASI VE CEZAYİR'İN MÜCADELESİ
Cezayir, 1 Kasım 1954'te Fransa'nın 1830'larda başlayan işgaline karşı bağımsızlık mücadelesini başlatmış ve yaklaşık 1,5 milyon kişinin hayatını kaybettiği bu çetin mücadelenin ardından 1962'de bağımsızlığına kavuşmuştu. İnsan hakları örgütleri ve tarihçiler, Fransa'nın sömürge döneminde Cezayirlilere yönelik katliamlar gerçekleştirdiğini ve yüz binlerce kişiyi tehcir ettiğini belirtiyor. Cezayir İnsan Hakları Savunma Birliği'ne göre, sömürge döneminde yaklaşık 10 milyon kişi hayatını kaybetti. Ancak Fransa, Afrika'daki sömürgeci tarihinin en güncel ve en kanlı örneklerinden biri olan Cezayir'deki suçlarını hala resmen tanımış değil. Cezayir'de her yıl 18 Şubat, Fransa sömürgesine karşı verilen mücadelede hayatını kaybedenler anısına Ulusal Şehit Günü olarak anılıyor.