Finlandiya, nükleer enerji tarihinde bir ilke imza atarak dünyanın ilk kalıcı nükleer atık deposu olan 'Onkalo'yu hizmete açmak üzere hazırlıklara başladı.
DÜNYA İÇİN BİR İLK
Ülkenin güneybatısındaki Eurajoki bölgesinde, yerin 433 metre derinliğinde inşa edilen bu devasa tesis için bu ay sonuna kadar işletme lisansının alınması bekleniyor. Yaklaşık 1 milyar Euro'luk bir maliyetle hayata geçirilen bu mega proje, geçici alanlarda bekletilen radyoaktif atıklara kesin bir çözüm sunmayı amaçlıyor.
GÜVENLİK İÇİN YENİ TEKNOLOJİLER
Tesis, Finlandiya'daki beş nükleer reaktörden çıkacak toplam 6 bin 500 ton uranyum kapasiteli kullanılmış yakıtı tamamen izole etmek üzere tasarlandı. Nükleer atıkların yer altında güvenli bir şekilde saklanabilmesi için bilim ve mühendisliğin sınırlarını zorlayan çok katmanlı bir izolasyon yöntemi kullanılacak. Kullanılmış yakıtlar, korozyona dayanıklı bakır kapsüllere yerleştirilip 1,9 milyar yıllık antik kaya oluşumlarının içine oyulan tünellere indirilecek. Bakır kapların yerleştirildiği delikler özel bentonit kiliyle doldurulacak ve her bir bertaraf tüneli dolduğunda beton kapaklarla mühürlenecek. Böylece radyoaktif maddelerin, insanlık tarihini geride bırakacak bir süre boyunca, yani en az 100 bin yıl boyunca çevreye sızıntı yapmadan yüzeyden uzak tutulması garanti altına alınacak. Öte yandan, Fransa gibi ülkelerde nükleer atık tesislerine karşı güçlü toplumsal muhalefet gözlemlenirken, Finlandiya halkının yerel denetim mekanizmalarına duyduğu yüksek güven, projeye olan desteği artırıyor. Ancak bazı çevre örgütleri, gelecekte yaşanabilecek deprem veya buzul çağı gibi öngörülemez jeolojik riskler nedeniyle bu uzun süreli güvenliğin kesin olarak garanti edilemeyeceğini savunuyor. Finlandiya yasaları gereği ülkede üretilen nükleer atıkların kendi topraklarında imha edilmesi zorunluluğu bulunurken, hükümetin gelecekte kurmayı planladığı yeni nesil küçük modüler reaktörlerin atık yönetimi konusundaki değerlendirmelerini ise önümüzdeki yıl tamamlaması bekleniyor.
