Emtia fiyatları, faiz oranları, jeopolitik gelişmeler ve ülkelerin büyüme rakamları gibi faktörlerin etkisiyle dalgalı bir seyir izledi. Geçtiğimiz hafta, makroekonomik veriler, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimi beklentileri ve jeopolitik gelişmeler, emtia piyasasında sert dalgalanmalara neden oldu.
FED'İN FAİZ POLİTİKASI VE ÜRETİCİ FİYATLARI
ABD'de temmuz ayı Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) beklentilere uygun gelmesi ve yıllık enflasyonun düşüş eğilimini sürdürmesi, Fed'in faiz indirimi beklentilerini destekledi. Ancak, aynı döneme ait Üretici Fiyat Endeksi'nin (ÜFE) yüzde 0,3'lük artışla son üç yılın en hızlı artışını göstermesi, Fed'in manevra alanına ilişkin endişeleri artırdı. Eylül ayında 25 baz puanlık bir faiz indirimine gidileceğine dair beklentiler güçlü olsa da, yüksek üretici fiyatları bu ihtimali zayıflattı. Para piyasalarında ise indirim olasılığı hala yüksek görülüyor.
ÇİN'DEKİ MAKROEKONOMİK GELİŞMELER VE EMLAK PİYASASI
Çin'deki makroekonomik gelişmeler de yakından takip edildi. Temmuz ayında bankaların yuan cinsinden yeni kredileri 50 milyar yuan azalarak 20 yıl sonra ilk kez aylık bazda daraldı. Toplam sosyal finansman (TSF) stok büyümesi yıllık yüzde 9'a, M2 para arzı ise yıllık yüzde 8,8'e yükseldi. Analistler, bu verilerin hane halkı ve şirket kredilerinde isteksizliğin devam ettiğini gösterdiğini belirtti. Temmuz ayı faaliyet göstergelerinde sanayi üretimi yıllık yüzde 5,7 artışla sekiz ayın en düşük artış hızını kaydederken, perakende satışlardaki yıllık artış yüzde 3,7 ile zayıf seyretti. Ocak-temmuz döneminde emlak yatırımları yüzde 12 geriledi ve kentsel anket işsizlik oranı yüzde 5,2'ye yükseldi. Çin Ulusal İstatistik Bürosu, temmuz ayı TÜFE'sinin yıllık bazda yatay, ÜFE'nin ise yıllık eksi yüzde 3,6 olduğunu açıkladı. Konut piyasasında fiyat düşüş hızının birinci kademe şehirlerde kısmen yavaşladığı bildirildi, ancak analistler kalıcı dengelenme için daha kapsamlı desteğe ihtiyaç olduğunu belirtti.
JEOPOLİTİK RİSKLER VE EMTİA FİYATLARI
Jeopolitik riskler ve diplomatik temaslar da emtia fiyatları üzerinde etkili oldu. Rusya-Ukrayna savaşı ve ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında Alaska'da gerçekleşen zirve, fiyatlamaları etkiledi. Analistler, Trump'ın Çin ile gümrük tarifesi ateşkesini 90 gün uzatmasının, ABD-Çin ticaret müzakerelerinde en kötü senaryoyu geçici olarak ötelemiş olabileceğini belirtti. Ancak, Trump'ın müttefik ülkelere uyguladığı yüksek tarifelerin etkisi, emtia piyasalarında arz-talep dengesini bozarak fiyat dalgalanmalarına yol açıyor. Bu gelişmelerin ardından ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,32'de, dolar endeksi ise yüzde 0,3 azalışla 97,9'da tamamlandı. Değerli metallerde ABD'deki enflasyon verileri ve jeopolitik belirsizlikler fiyatlarda dalgalanmalara neden oldu. Baz metallerde ise Çin'in makroekonomik verileri ve arz tarafındaki gelişmeler fiyatlamaları etkiledi. Petrol fiyatlarında ise küresel petrol talebindeki zayıflama ve Rusya-Ukrayna savaşıyla ilgili gelişmeler etkili oldu. Tarım emtia piyasasında ise ABD'deki verim öngörüleri, Rusya ve Avustralya'daki buğday rekoltesi ve ihracat satışları fiyatları etkiledi. Buğday fiyatları 4 yılın en düşük seviyesini test etti. Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, buğday rekoltesinin yüksek kalmaya devam ettiğini ve fiyatların baskı altında olduğunu belirtti. Dünya buğday ticaretinin yüzde 30'unun Rusya ve Ukrayna'dan gerçekleştiğini, ancak tahıl koridorunun ürünlerin uluslararası piyasalara erişimini kolaylaştırdığını ifade etti.
