Cumhurbaşkanlığı'nın 2026 yılı programı, sosyal güvenlik sisteminde köklü değişikliklere kapı aralıyor. Programda yer alan düzenlemelerle, düşük gelirli esnaf, sanatkâr, çiftçi ve mevsimlik çalışanlar için özel 'mikro sigorta programları' hayata geçirilecek. Bu sayede daha geniş bir kitle sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınacak.
SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ FİNANSAL RİSK ALTINDA
Türkiye'de sosyal sigorta sisteminin finansal sürdürülebilirliğini gösteren aktif-pasif oranı alarm veriyor. Son üç yılda 2'den 1,61'e gerileyen bu oran, çırak, stajyer ve kursiyerler hariç tutulduğunda ise 1,49'a kadar düşüyor. Uzmanlar, sistemin sağlıklı işlemesi için bu oranın en az 3 olması gerektiğini belirtiyor. Bu durum, sistemin ayakta kalabilmesi için acil önlemler alınması gerektiğini gösteriyor.
MİKRO SİGORTA VE ESNEK ÇALIŞMA MODELLERİ YOLDA
Program, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) 'kolay işverenlik' uygulamasını yaygınlaştırmayı hedefliyor. Ev işlerinde çalışanlar ve apartman görevlileri gibi grupların sigorta primleri e-Devlet üzerinden kolayca bildirilebilecek. Ayrıca, yüksek prim ödemeleri nedeniyle sigorta sisteminin dışında kalan düşük gelirli gruplar için gelir düzeyine göre farklı prim oranları belirlenecek mikro sigorta modelleri hazırlanıyor. Maluliyet aylığı veya sürekli iş göremezlik raporu olanların iş gücüne katılımını destekleyecek mesleki rehabilitasyon uygulamaları da planlanıyor. Kısa çalışma, evden çalışma ve hibrit çalışma gibi esnek modellerin hukuki altyapısı da 2026'ya kadar tamamlanacak.
EMEKLİ MAAŞI HESAPLAMASI DEĞİŞİYOR
En dikkat çekici değişikliklerden biri ise emekli maaşlarının hesaplama sisteminde yaşanacak. Yeni sistem, sigortalılık süresi arttıkça emekli maaşının da artmasını öngörüyor. Bu düzenleme ile erken emeklilik yerine uzun süre çalışma teşvik edilecek. Böylece aktif-pasif dengesi korunarak sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği güçlendirilecek.
