Diz, ayak, el ve kol gibi eklemlerden gelen çıtırtı sesleri genellikle zararsızdır. Ancak, bu sesler ağrı veya şişlikle birlikte ortaya çıkarsa, altında ciddi bir sorun yatıyor olabilir. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Burak Yalçın, eklemlerden gelen seslerin nedenlerini ve ne zaman tehlikeli hale geldiğini Milliyet.com.tr'ye açıkladı. Yaş, beslenme alışkanlıkları, iltihaplanma düzeyi ve günlük hareket miktarı eklem sağlığını doğrudan etkiliyor.
EKLEM ÇITIRTILARININ NEDENLERİ
Doç. Dr. Yalçın, eklemlerden gelen seslerin tıpta 'krepitasyon' olarak adlandırıldığını belirtti. Krepitasyonun başlıca nedenleri arasında eklem gazlarının hareketi, tendon ve bağların kemik çıkıntılarıyla sürtünmesi ve eklem yüzeylerindeki aşınma yer alıyor. Eklemdeki sinovyal sıvıdaki gaz kabarcıklarının patlaması çıtırtıya neden olabilir. Tendon ve bağların kemikler üzerindeki sürtünmesi de seslere yol açabilir. Eklem yüzeylerindeki kıkırdak aşınması ise, özellikle dizde sık görülen osteoartrit (kireçlenme) belirtisi olabilir ve ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığıyla birlikte seyredebilir. Menisküs yırtıkları da dizden gelen çıtırtıların nedenleri arasında yer alıyor.
YAŞLANMAYLA İLİŞKİLİ EKLEM SESLERİ
Doç. Dr. Yalçın, yaşla birlikte eklemlerden gelen seslerin artmasının yaygın olduğunu ve kıkırdak aşınması, sinovyal sıvıdaki değişiklikler, bağ dokusundaki esneklik kaybı, eklemdeki küçük değişiklikler ve kas zayıflığı gibi faktörlerden kaynaklanabileceğini söyledi. Peki, bu sesler ne zaman tehlikelidir? Doç. Dr. Yalçın, ağrısız çıtırtıların genellikle normal olduğunu, ancak ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı, yaralanma sonrası başlayan sesler veya sürekli duyulan sesler durumunda bir uzmana danışılması gerektiğini vurguladı.
PARMAK ÇITLATMAK VE EKLEM SAĞLIĞI
Doç. Dr. Yalçın, parmak çıtlatmanın kireçlenmeye doğrudan yol açtığına dair güçlü bir kanıt olmadığını, ancak boyun, sırt ve omuz gibi büyük eklemlerin kıtlatılmasının kireçlenmeye katkıda bulunabileceğini belirtti. Eklemleri korumak için doğru egzersiz, sağlıklı kilo, eklem dostu beslenme, doğru duruş ve yeterli dinlenme önerildi.