Eczacılık sektöründe ruhsatların ticari bir meta haline gelmesi, yeni mezunları mağdur ederken, devir bedelleri astronomik rakamlara ulaştı. Normal şartlarda bir eczane açmanın maliyeti 3 ila 5 milyon TL arasında değişirken, devren satılık eczaneler için istenen bedeller 15 ila 25 milyon TL'ye kadar çıkabiliyor. Bu yüksek rakamlar, sadece bir işletmenin değil, aynı zamanda yıllar önce alınmış bir ruhsatın, oturmuş müşteri kitlesinin ve kota avantajının da bedeli olarak öne sürülüyor. Bu durum, eczacılık mesleğinin giderek ticari bir ayrıcalığa dönüştüğü yönündeki eleştirileri de beraberinde getiriyor.
GENÇ ECZACILAR İÇİN KAPI DARALIYOR
Özellikle 30-40 yıl önce ruhsat alarak eczane kuran ve şimdi emekliliğe yaklaşan eczacılar, sahip oldukları ruhsatları oldukça yüksek fiyatlarla elden çıkarıyor. Hukuki olarak kişisel bir meslek hakkı olan ruhsat, fiiliyatta ciddi bir ekonomik kazanç aracına dönüşmüş durumda. Bu tablo, eczacılık fakültelerinden mezun olan genç eczacılar için büyük bir engel teşkil ediyor. Büyük şehirlerde kendi eczanesini açmak neredeyse imkansız hale gelirken, kota sisteminin dolu olması nedeniyle ya kırsal bölgelerde düşük cirolu işletmelere yönelmek ya da yüksek bedellerle devir işlemleri yapmak zorunda kalıyorlar. Alternatif olarak Eczacılık Yerleştirme Sistemi'nde uzun yıllar sıra beklemek de bir seçenek olarak duruyor. Bu durum, mesleğe yeni adım atanları ekonomik ve mesleki açıdan dezavantajlı bir konuma itiyor.
VATANDAŞ DA BU DURUMDAN ETKİLENİYOR
Eczanelerdeki bu yüksek devir bedellerinin vatandaşlara da dolaylı yansımaları bulunuyor. Rekabetin az olduğu bölgelerde eczane seçeneklerinin azalması, danışmanlık hizmetlerinin zayıflamasına ve ilaç dışı ürünlerin satışında artan baskıya neden olabiliyor. Bu durum, vatandaşların daha ticari odaklı eczanelerle karşılaşmasına yol açıyor. Uzmanlar, mevcut sistemin eczacılık mesleğini üretkenlikten ziyade ruhsat sahipliği üzerinden kazanç elde etmeye yönlendirme riski taşıdığına dikkat çekiyor.