Son günlerde, uzun süreli kiracıların taşınırken alacakları depozitonun ilk ödedikleri tutar mı yoksa mevcut kira bedeli üzerinden mi hesaplanacağı konusunda farklı görüşler tartışılıyor. Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, depozito ile ilgili merak edilen tüm detayları açıkladı.
DEPOZİTO NEDİR VE NASIL YÖNETİLMELİ?
Depozito, kira borcuna karşı değil, kiracının sözleşmeden doğabilecek hasar ve borçlarına karşı güvence ve emanet niteliğindedir. Elden verilmemeli, mümkünse vadeli ortak bir banka hesabına yatırılmalı veya elden veriliyorsa teslim belgesi karşılığında olmalıdır. Konut ve çatılı işyeri kiralarında depozito en fazla 3 aylık kira bedeli olabilir ve kiraya verenin tek taraflı tasarrufuna açık olmamalıdır. Türkiye'de yerleşik kişilerle yapılan sözleşmelerde döviz veya altın cinsinden verilemez, ancak yasağa aykırı verilmişse mal sahibi aldığı şekilde iade etmek zorundadır.
DEPOZİTO NE ZAMAN KULLANILABİLİR VE NASIL GERİ ALINIR?
Depozito, ev sahibinin yenileme bütçesi değildir; yalnızca ödenmeyen aidat veya faturalar gibi yan giderler ile kiracının kusuruyla oluşan olağan kullanım dışı zararlar için kullanılabilir. Kiracı, taşınmazda otururken meydana gelen hasarlarda depozitoyu kullanamaz, ancak taşınmazdan kaynaklı zararlar için mal sahibinden zararın giderilmesini talep edebilir. Kiracı evden çıktığında, aidat ve giderleri ödediğini ve zarar olmadığını ispat ederse depozitoyu geri isteyebilir; mal sahibi de zarar varsa giderdikten sonra kalanı iade etmeli veya fazla zararı talep etmelidir. Taraflar anlaşamazsa son kararı mahkeme verir.
SÖZLEŞME DETAYLARI NEDEN KRİTİK?
Depozitonun kiracıya ödenmesinde, sözleşmede 'verildiği şekilde aynen iade edilecektir' gibi bir madde yoksa, tahliye tarihindeki kira bedeli üzerinden hesaplanır. Ayrıca, depozitonun son ay kirası yerine geçmesi için tarafların açık ve yazılı anlaşması gerekir; aksi halde kiracı kirasını ödememe yoluna gidemez. Mevcut kira bedeli kapsamında iade edilmesi için bu durumun sözleşmeye önceden eklenmesi şarttır, yoksa son ay kira bedeli baz alınır.
