Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da uygulanan iddialı bir proje, çölün ortasında adeta bir cennet yarattı. Riyad'dan sağlanan yeraltı suyu ile arıtılmış atık suyun karıştırılmasıyla oluşturulan ve her gün yaklaşık 1 milyon metreküp hacimle Vadi Hanifa boyunca uzanan kanallara aktarılan yapay nehir, saniyede ortalama 410 fit küp su debisiyle dikkat çekiyor. Bu sayede, çölün kurak ikliminde onlarca kuş ve balık türüne ev sahipliği yapan canlı ve yeşil bir koridor oluşturuldu.
KİMYASAL KULLANILMADAN DOĞAL ARITMA
Ecoticias'ta yer alan teknik bilgilere göre, projenin rehabilitasyon aşamasında kimyasal maddeler yerine tamamen biyolojik bir arıtma yöntemi tercih edildi. Güneş ışığı ve oksijenden faydalanılarak mikroorganizmalar ve alglerin gelişimini destekleyen bir sistem kuruldu. 57 kilometre uzunluğundaki açık kanal boyunca suyu temiz tutmak ve akışkanlığını sağlamak amacıyla özel kaya oluşumları ve barajlar kullanıldı. Ayrıca, 100 bin metrekareden geniş bir alana yayılan biyolojik arıtma tesisinde, suyun oksijen seviyesini yükseltmek için 140 adet taşma hücresi ve gelişmiş havalandırma sistemleri devreye sokuldu.
EKOLOJİK YAŞAM DESTEKLENİYOR
Vadi Hanifa'nın kıyılarını stabilize etmek ve daha fazla gölge alanı yaratmak amacıyla on binlerce çöl ağacı ve binlerce palmiye dikimi yapıldı. Bu çabalar sonucunda, Vadi Hanifa biyoremediasyon kompleksinde yapılan saha araştırmalarında, arıtılmış kentsel suyun çevresinde 15 farklı kuş türü, 9 farklı balık türü ile çeşitli amfibi ve sürüngenlerin yerleştiği gözlemlendi. Araştırmacılar, yapay su kaynakları etrafındaki besin zincirlerinin beklenenden çok daha hızlı bir şekilde oluştuğuna dikkat çekiyor.
KİRLİLİK RİSKLERİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
PLOS ONE dergisinde 2024 yılında yayımlanan hakemli bir çalışma, projenin çevresel etkilerini ve su kalitesini detaylı bir şekilde inceledi. Araştırma sonuçlarına göre, su kalitesinin vadi genelinde değişkenlik gösterdiği tespit edildi. Bazı bölgelerde yüksek amonyak ve ağır metal seviyelerinin gözlemlenmesi, organik ve endüstriyel atıkların varlığına işaret ediyor. Ayrıca, kanalizasyon veya tarımsal akıntılardan kaynaklanan bakteriyel kirlilik izlerine de belirli noktalarda rastlandığı belirtildi.
