Çinli elektrikli araç üreticisi BYD'nin Türkiye'de yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım ve 150 bin araç kapasiteli fabrika kurma kararı, üzerinden yaklaşık 1,5 yıl geçmesine rağmen henüz somut bir adım atılmaması nedeniyle 'yatırımdan vazgeçildi mi?' sorusunu gündeme getirdi.
YATIRIM KARARI VE BEKLENTİLER
BYD'nin Türkiye'de sürdürülebilir ulaşım teknolojileri için Ar-Ge merkezi kurması ve fabrika inşa etmesi kararı, Temmuz 2024'te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da katıldığı bir törenle duyurulmuştu. Bu yatırımın 5 bin kişiye istihdam sağlaması ve tesisin 2026 sonunda üretime başlaması hedefleniyordu. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ve BYD Yönetim Kurulu Başkanı Wang Chuanfu da imza töreninde yer almıştı.
GEÇİKMELER VE STRATEJİ DEĞİŞİKLİKLERİ
Türkiye'yi bir üretim üssü yaparak başta Avrupa Birliği olmak üzere çevre ülkelere ihracat yapmayı amaçlayan BYD'nin, Macaristan'a da fabrika yapma kararı Türkiye'deki yatırımı geciktirdi. İki fabrika arasındaki stratejisini sürekli değiştiren marka, teşvik belgesinde taahhüt ettiği sürenin sonuna yaklaşırken, kendisine tahsis edilen arazide henüz bir çalışma başlatmadı. Buna karşın, markanın üst yöneticileri fabrikanın 6 ayda kurulabileceği yönünde iddialı açıklamalarda bulunuyor. Ancak otomotiv sektörü temsilcileri, bu kadar kısa sürede fabrikanın kurulması durumunda dahi hatların kurulamayacağını ve üretimin gerçekleşemeyeceğini belirtiyor.
VERGİ AVANTAJI VE SATIŞLAR
Türkiye pazarına Ekim 2023'te giren BYD, fabrika yatırım kararı alındığı Temmuz 2024'e kadar 2 bin araç satarken, yatırım teşvikinin devreye girdiği 2024 Kasım'dan bu yana 40 bin araç satışına ulaştı. Marka, 2025'te toplamda 50 bin araç satmayı hedefliyor. Yatırım teşvikinin detayları açıklanmasa da, fabrikanın kurulacağı zamana kadar 100 bin BYD aracının ithal edileceği ve bu ithalatla elde edilecek gümrük avantajının yatırımdan daha fazla olacağına dair iddialar bulunuyor. Bu durum, BYD markasının 60 bin araçta 1 milyar dolarlık gümrük avantajıyla yatırımı amorti etmiş olacağına işaret ediyor.
