Çinli şirketler, alçak Dünya yörüngesini kökten değiştirebilecek dev bir planı hayata geçirmek için harekete geçti. Son başvurulara göre, toplamda 200 binin üzerinde internet uydusunu yörüngeye yerleştirmeyi hedefleyen Çin, bu hamlesiyle Elon Musk'ın SpaceX şirketine ait Starlink ağına karşı önemli bir adım atıyor. Bu plan, Pekin'in Starlink'in yarattığı yoğunluk ve çarpışma riski konusundaki şikayetlerinin hemen ardından geldi.
MEGA PROJELER İLE YÖRÜNGE YARIŞI
Geçtiğimiz ayın sonunda, aralarında devlet destekli ve özel girişimlerin bulunduğu bir düzineden fazla Çinli uydu operatörü, başvurularını Uluslararası Telekomünikasyon Birliği'ne (ITU) iletti. ITU, dünya genelinde uydu yörüngeleri ve radyo frekanslarını koordine eden en yetkili kurum olarak biliniyor. Projeler arasında en dikkat çekici olanlar, her biri 96.714 uydudan oluşacak şekilde tasarlanan CTC-1 ve CTC-2 adlı iki mega girişim. Bu ağlar, hayata geçmeleri halinde tek başına Starlink'in mevcut ölçeğini geride bırakabilecek kapasiteye sahip.
ABD VE ÇİN ARASINDAKİ REKABET SERTLEŞİYOR
Alçak Dünya yörüngesi, küresel uzay ekonomisinin en tartışmalı alanlarından biri haline gelmiş durumda. ABD ve Çin, internet uydularına dayalı mega takımyıldızlar için adeta bir yörünge yarışı içinde. Şu an için avantaj ABD tarafında; çünkü SpaceX'in Starlink ağı, halihazırda LEO'daki aktif uyduların büyük çoğunluğunu oluşturuyor. Ancak yörünge konumları ve radyo frekansları sınırlı kaynaklar olarak biliniyor. Erken davranan şirketler, bu kritik alanlarda uzun vadeli öncelik elde ediyor. Nitekim ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), kısa süre önce SpaceX'e 7.500 adet ikinci nesil Starlink uydusu daha fırlatma izni verdi.
STARLİNK TARAFINDA ENDİŞELER ARTIYOR
Çin ise bu karar sonrasında boş durmayacaklarının sinyallerini verdi. ITU'ya sunulan diğer projeler arasında China Mobile'ın 2.520 uyduluk L1 ağı, Shanghai Spacecom'un 1.296 uyduluk Qianfan projesi, yaklaşık 13 bin uyduluk Guowang ve 2030'a kadar 15 binin üzerine çıkması planlanan Qianfan mega ağı da bulunuyor. Pekin yönetimi, SpaceX'in 42 bin uyduya kadar çıkmayı hedefleyen Starlink planlarının, ortak yörünge yollarını giderek daha tehlikeli hale getirdiğini savunuyor. Aralık ayında bir Starlink uydusunun arıza yaparak kontrolsüz şekilde alçalmaya başlaması bu endişeleri daha da artırmıştı. SpaceX uyduları ortalama beş yıllık bir ömre sahip ve görev süreleri dolduğunda atmosfere kontrollü şekilde sokularak imha ediliyor. Şirket ayrıca bu yıl yaklaşık 4.400 uydunun yörüngesini 550 kilometreden 480 kilometreye düşüreceğini açıklamıştı. Amaç, çarpışma riskini azaltmak. ITU verilerine göre LEO uyduları genellikle 400 ila 2.000 kilometre arasında konumlanıyor. Kurumun 2019'da belirlediği kurallar ise oldukça net: Bir uydu ağı, başvurudan sonraki 7 yıl içinde ya faaliyete geçmeli ya da en az bir uyduyu yörüngeye yerleştirmeli. Ardından 2 yıl içinde %10, 5 yıl içinde %50, 7 yıl sonunda ise tüm ağ tamamlanmak zorunda.
