Bulgaristan Merkez Bankası'nın son verilerine göre, Bulgarlar Euro para birimine geçiş öncesinde emlak satın almak için eşi benzeri görülmemiş miktarlarda konut kredisi çekiyor. Konut fiyatlarının yüksek seyretmeye devam etmesiyle birlikte, ev alıcıları bu işlemleri finanse etmek için giderek daha yüksek tutarlı kredilere yöneliyor.
KREDİ HACMİ ARTIYOR
Kredi uzmanı Tihomir Toshev, emlak piyasasının son beş yıldır istikrarlı bir yükseliş içinde olduğunu ve fiyatların her yıl arttığını belirtti. Bulgaria Morning'e yaptığı açıklamada Toshev, kredi hacmindeki artışın bir kısmını, Bulgaristan'ın 1 Ocak'ta Euro Bölgesi'ne girecek olmasına bağlıyor. Bu durumun, alıcılar arasında bir aciliyet hissi yarattığını ve insanların öncelikle daha yüksek emlak fiyatları endişesiyle hareket ettiğini ifade etti. Düşük faiz oranlarının cazip gelse de, borçlanmanın ana teşviki olmadığını söyledi. Yıl başından bu yana ipotek faiz oranları yüzde 2 ile yüzde 2,8 arasında değişirken, bu oran geçen yıl sonuna göre neredeyse hiç farklılık göstermedi.
300-500 BİN LEVA'LIK İPOTEKLER GÖRÜLÜYOR
Toshev, Bulgaristan'daki gelir artışının enflasyonu geride bıraktığını ve bunun borçlulara ek güven sağladığını vurguladı. Sofya'da ipoteklerin genellikle 300 bin ila 500 bin leva arasında değiştiğini ve çoğu kredinin borçluların gelirleriyle uyumlu olması sayesinde riskin en aza indirildiğini belirtti. Bulgaristan'da faiz oranlarının dalgalı olduğunu ve çoğu borçlunun 25 ila 30 yıllık vadeleri tercih ettiğini ekledi. Bankalar genellikle kredi faiz oranlarını ortalama mevduat faiz oranlarına göre belirler ve piyasa değişimleri faiz oranlarını yükseltebilse de, Toshev dalgalanmaların sistemik sorunlara yol açmasının olası olmadığını düşünüyor.
EMLAK PİYASASINDA SOĞUMA BEKLENTİSİ
Toshev, Bulgaristan'ın Euro Bölgesi'ne katılmasının ardından emlak piyasasının önemli ölçüde soğumasını bekliyor. İşlemlerde yüzde 20'nin üzerinde bir düşüş öngören Toshev, mevcut piyasayı duygusal ve biraz "histerik" olarak nitelendirerek, bazı alımların en uygun seçenekleri temsil etmediğini belirtti. Gelecek yıl faaliyetlerin çok daha sakin ve işlem sayısının daha düşük olacağını tahmin ediyor. Mevcut yüksek talebin yeterli arzla karşılanmadığını ve bunun indirim pazarlıklarını kısıtladığını da sözlerine ekledi. Önümüzdeki yıl arzın artmasıyla birlikte alıcılar ve satıcılar daha özgürce pazarlık yapabilecek. Toshev ayrıca Bulgaristan'ın Euro Bölgesi'ne girmesinin ülkeye olan yatırımcı ilgisini artıracağını ve potansiyel olarak emlak piyasasına daha fazla yabancı sermaye çekeceğini öngörüyor.
