Bosna-Hersek'in Travnik bölgesinde yapılan arkeolojik kazılar, tarihin derinliklerinden gelen şaşırtıcı bir keşfe imza attı. Arkeologlar, bölgenin bilinen tarihini baştan yazacak nitelikte, 3 bin yıl öncesine ait, olağanüstü bir yapıyı gün yüzüne çıkardı. Bu yapı, alışılagelmiş savunma amaçlı mimariden tamamen farklı bir anlayışla inşa edilmiş.
TARİH ÖNCESİ HARİTAYI DEĞİŞTİREN DEV DUVAR
63 metre uzunluğunda, beyaz kireçtaşından özenle yapılmış 'L' biçimli devasa bir duvar, arkeologları adeta büyüledi. Bilim insanları, bu duvarın düşmanlardan korunma amacı gütmediğini, aksine, bir tepe üzerindeki düzlüğü ikiye ayırmak için sembolik bir sınır oluşturduğunu düşünüyor. Geç Tunç Çağı ve Erken Demir Çağı'na ait bu yapı, o döneme ait yerleşim modellerinin çok ötesinde bir anlayışı yansıtıyor.
ADAKLARLA DOLU KUTSAL ALAN MÜHÜRLENMİŞ
Keşfin en çarpıcı detayı ise duvarın tam ortasında gizliydi. Duvarın merkez kısmının altında, kömürleşmiş kalıntılar, metal parçaları ve ağzına kadar adak dolu seramik kaplarla bezenmiş devasa bir yanık alan bulundu. Bu kapların bazılarının boyu 1 metreyi bulurken, binlerce yıl önceki kutsal ateşin anısını hala koruyor olması dikkat çekici. Radyokarbon analizleri, bu alanın MÖ 11. ile 9. yüzyıllar arasında görkemli bir tören alanına dönüştüğünü gösteriyor. Ancak en ilginç nokta, antik insanların bu kutsal 'ateşli tören alanını' dev bir taş duvarla kapatarak ölümsüzleştirmiş olması. Yüzlerce yıl sonra bile önemini koruyan bu alan, MÖ 6. yüzyıla ait metal düğmeler, kemer süsleri ve levhalarla dolu olması, buranın sadece yerel bir tepe değil, Orta Bosna'nın dört bir yanından ziyaretçi çeken dev bir 'Antik Buluşma Noktası' olduğunu kanıtlıyor.