Ağustos ayı başında bilim insanları, 2025 yazının kuzey yarımkürede iklim değişikliğinin keskinleştiği bir tarih olacağı konusunda uyarıda bulundular. Rekor hava sıcaklıkları, devasa orman yangınları ve ölümcül seller, bu uyarının temelini oluşturuyor.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN KESKİNLEŞMESİ
Birleşmiş Milletler’in görevlendirdiği iklim bilimi danışma paneli IPCC’nin üyesi Prof. Sonia Seneviratne, 'Bu yaz aşırı sıcaklar ve yağışlar, küresel ölçekte daha yoğun ve sık yaşandı' dedi. Potsdam İklim Etkisi Araştırma Enstitüsü’nden bilim insanı Fred Hattermann ise AFP’ye yaptığı açıklamada, 'İklim değişikliğinin tam ortasındayız. Aşırı olayların riski önemli ölçüde arttı. 2024, Dünya’nın ortalama yüzey sıcaklığının sanayi öncesi referans değerinin 1.6 derece üzerinde olduğu ilk yıldı. Küçük görünen bu sıçrama büyük fark yaratıyor' diye konuştu.
TÜRKİYE VE DÜNYADA İKLİM OLAYLARI
AFP’nin haberinde, Türkiye'nin Irak-Suriye sınırındaki Silopi ilçesinde 26 Temmuz’da sıcaklığın 50.5 dereceye ulaştığı ve Türkiye'nin ilk kez 50 derecelik sıcaklık sınırını aştığı belirtildi. Haberde ayrıca, ülkede bu yaz şiddetli kuraklığın ortasında çok sayıda orman yangınının yaşandığı ifade edildi. Kanada, kuraklık ve normalin üzerinde seyreden sıcaklıkların etkisiyle mega orman yangını sezonlarından birini yaşıyor. İskoçya’dan ABD Arizona’ya, Yunanistan’a kadar dünyanın diğer bölgeleri de yangınlarla mücadele ediyor. Uzmanlara göre, yüksek sıcaklık buharlaşmayı artırarak atmosferde daha fazla su depolanmasına neden oluyor; bu da şiddetli yağış ve sel riskini artırıyor. Pakistan, Hindistan, Hong Kong ve Çin bu durumun örneklerini sergiliyor. Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) sıcaklıklar mayıs ayında 50 dereceyi aşarken, 1 Ağustos’ta 51.8 dereceye ulaştı. Ortadoğu'da Basra Körfezi bölgesinde hava sıcaklığı bunaltıcı seviyelerde seyrediyor; Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da 44 derece, Kuveyt’te ise sık sık 50 dereceye kadar çıkıyor. Irak’ta klimalar kronik elektrik kesintilerine karşı savunmasız kalırken, su rezervleri en düşük seviyede. Avrupa’nın kuzeyindeki İskandinavya’da bile Akdeniz'e özgü sıcaklıklar yaşanıyor. Avrupa Birliği’ne bağlı Copernicus iklim birimine göre, kuzey yarımkürede yaz başından bu yana duman ve sera gazı emisyonları şimdiye kadar kaydedilen en yüksek seviyelerde.
