Soğuk Savaş'ın sona ermesinden bu yana ilk kez Avrupa, kendi nükleer caydırıcılığını geliştirme arayışına girdi. Kıta, uzun yıllar boyunca ABD'nin nükleer şemsiyesine ve NATO'nun kolektif savunma güvencesine dayanıyordu. Ancak ABD'ye yönelik güvenin azalması, Avrupa'yı dünyanın en büyük nükleer gücü Rusya ile yalnız kalma ihtimaliyle karşı karşıya bıraktı.
Avrupa'nın Nükleer Gücü Kim?
Şu an itibarıyla Avrupa kıtasında sadece İngiltere ve Fransa'nın nükleer silahları bulunuyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un, bu ay yapacağı bir konuşmada, ülkesinin nükleer caydırıcılığını diğer Avrupa ülkelerine de sunma önerisinde bulunması bekleniyor. Ukrayna'daki gelişmelerin ardından Macron, daha önce de Fransız nükleer şemsiyesini genişletme fikrini gündeme getirmişti.
Gizlilik ve Maliyet Engelleri
Bu kritik süreçte Avrupalı yetkililer, Moskova'ya verilecek mesajlar konusunda oldukça temkinli davranarak, görüşmeleri dar ve güvene dayalı çevrelerde yürütüyor. Teorik olarak diğer Avrupa ülkeleri de yeterli finansmanı sağlayarak nükleer silahlara sahip olabilir. Ancak bu durum, ağır maliyetler ve uluslararası anlaşmaların ihlali gibi ciddi zorlukları da beraberinde getiriyor. Bir ülkenin diğerini savunmayı taahhüt etmesi, aynı zamanda saldırıya uğrama riskini de kabul etmesi anlamına geliyor. Bu karmaşık denge nedeniyle, görüşmeler büyük ölçüde gizli tutuluyor ve bazı durumlarda bakanların bile bu konudan haberi olmayabiliyor. ABD'nin nükleer şemsiyesini yeni Avrupa nükleer silahlarıyla değiştirmek, zaten artan askeri harcamalar göz önüne alındığında çoğu ülke için karşılanamaz bir yük olarak görülüyor. Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık'ın savunma harcamalarının 2025'te 530 milyar doları aşması bekleniyor. Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü'nden Darya Dolzikova'ya göre, Avrupa için daha akılcı bir adım, Rusya içindeki stratejik hedefleri tehdit edebilecek gelişmiş nükleer olmayan silah cephaneliği geliştirmek olabilir. Fransa ve Birleşik Krallık'ın toplamda yaklaşık 400 savaş başlığına sahip olması, ABD'nin 1670'lik envanterinin oldukça gerisinde kalıyor. Ayrıca, ABD ve Rusya arasındaki nükleer silah kontrolünü düzenleyen Yeni START anlaşmasının sona ermesiyle Amerikan cephaneliğinin daha da artma ihtimali bulunuyor.