DÜNYA
Yayınlanma : 15 Haziran 2026 16:44
Düzenleme : 15 Haziran 2026 16:44

Afganistan bakır rezervleriyle zenginleşebilir mi?

Afganistan bakır rezervleriyle zenginleşebilir mi?
Afganistan, Mes Aynak madeniyle zenginleşme yolunda. Ancak bu durum, ekonomik kalkınma mı yoksa yeni bir sömürü modeli mi yaratacak sorusunu gündeme getiriyor.

Küresel piyasalarda elektrikli araçlar, yapay zekâ veri merkezleri ve yeşil enerji yatırımları sayesinde bakıra olan talep rekor seviyelere ulaşırken, Asya'nın en yoksul ülkesi Afganistan, jeopolitik bir mücadelenin tam ortasında yer alıyor.

MES AYNAK MADENİ VE ÇİN'İN YATIRIM PLANI

Kabil'e yalnızca 40 kilometre mesafede bulunan Mes Aynak madeni, dünyanın el değmemiş en büyük bakır rezervlerinden biri olarak öne çıkıyor. Çin, bu devasa rezervleri kontrol altına almak için uzun vadeli bir strateji izliyor. 2007 yılında Çin Metalurji Şirketi (MCC), Afgan hükümetiyle yaklaşık 2,8 milyar dolarlık bir araştırma ve işletme sözleşmesi imzaladı. Ancak, siyasi istikrarsızlık ve arkeolojik alanın korunması gibi belirsizlikler nedeniyle proje yıllarca hayata geçirilemedi.

TALİBAN VE ÇİN İŞBİRLİĞİ

Son günlerde Taliban yönetimi ile Çinli yetkililerin müzakere masasına oturması ve madene giden yolların inşaatına başlanacağının duyurulması, bu projeyi yeniden gündeme getirdi. Ancak bu durum, Afganistan'ın ekonomik kalkınma fırsatını mı, yoksa yer altı zenginliklerinin halkın yararına olmaksızın sömürüleceği yeni bir modelin mi habercisi olduğu tartışmalarını da beraberinde getiriyor. Dünyanın en büyük endüstriyel hammadde tüketicisi olan Çin, bu kaynağa ulaşmanın sadece ticari bir avantaj değil, aynı zamanda ulusal güvenlik stratejisi olduğunu da biliyor. Çin, doğrudan kendi kontrolünde olan güvenli ulaşım koridorları ve fabrikalarına bağlı tedarik zincirleri kurmayı hedefliyor. Kabil’in yanı başındaki Mes Aynak, Batılı güçlerin sahadan çekildiği bir ortamda, Çin için eşsiz bir fırsat sunuyor.