Yeni bir küresel araştırma, dünya genelinde karaciğer sağlığı konusunda çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Bilim insanları, günümüzde her 6 kişiden birini etkileyen metabolik karaciğer hastalığının, 2050 yılına kadar yaklaşık 1,8 milyar kişiye ulaşabileceği konusunda uyarıyor.
METABOLİK DİSFONKSİYONLA İLİŞKİLİ HASTALIK
Daha önce 'alkolsüz yağlı karaciğer hastalığı' olarak bilinen ancak artık Metabolik Disfonksiyonla İlişkili Steatotik Karaciğer Hastalığı (MASLD) olarak adlandırılan bu rahatsızlık, dünya genelinde en hızlı artan sağlık sorunlarından biri. Lancet Gastroenterology & Hepatology dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, 1990 yılında 500 milyon olan vaka sayısı, 30 yıl içinde %143 artarak 1,3 milyara ulaştı. Eğer mevcut eğilimler devam ederse, 2050 yılında dünya nüfusunun büyük bir kısmı bu hastalıkla yaşamak zorunda kalacak.
ÜÇLÜ TEHDİT VE ARTAN VAKA SAYILARI
Washington Üniversitesi Sağlık Ölçütleri ve Değerlendirme Enstitüsü tarafından yürütülen çalışma, bu artışın ardındaki 'üçlü tehdidi' net bir şekilde ortaya koyuyor: Yüksek kan şekeri, yüksek vücut kitle indeksi (BMI) ve nüfus artışı ile yaşlanma. Özellikle 80-84 yaş grubunda hastalığın görülme sıklığı zirveye ulaşıyor. Veriler, hastalığın yalnızca yaşlıları değil, daha genç yetişkinleri de etkilediğini gösteriyor. Özellikle erkeklerde 35-39, kadınlarda ise 55-59 yaş grubu en kalabalık hasta kitlesini oluşturuyor. Hastalık dünya genelinde artış gösterse de bazı bölgeler bu yükü daha ağır hissediyor. Kuzey Afrika ve Orta Doğu, en yüksek oranların görüldüğü yerler arasında. Batı Avrupa’da ise İngiltere, 1990'dan bu yana vaka sayısındaki %33'lük artışla bölgedeki en keskin yükselişi kaydeden ülke oldu. MASLD’nin en tehlikeli yanı, genellikle hiçbir belirti göstermemesi. Birçok hasta, karaciğerindeki yağlanmayı başka bir sebeple yapılan testler sırasında şans eseri öğreniyor. NHS verilerine göre, nadir görülen belirtiler arasında aşırı yorgunluk, genel halsizlik ve kaburgaların sağ altında hissedilen donuk bir ağrı yer alıyor. Araştırmanın sunduğu tek teselli, artan vaka sayılarına rağmen hastalık kaynaklı ölüm oranlarının nispeten sabit kalması. Bu durum, modern tıbbın ve erken teşhis yöntemlerinin hastaların daha uzun yaşamasına yardımcı olduğunu kanıtlıyor. Ancak uzmanlar uyarıyor: Eğer yaşam tarzı değişiklikleri, sağlıklı beslenme ve egzersiz gibi, bir küresel sağlık politikası haline gelmezse, bugün 'hafif yağlanma' olarak görülen vakalar gelecekte karaciğer sirozu ve kanser gibi geri dönüşü olmayan krizlere dönüşebilir.