ABD'de Donald Trump’ın iktidara dönüşü, Gazze’de ateşkes ve yapay zekaya yönelik dev yatırımlar gibi olaylar, 2025 yılını şekillendirdi. İşte o kritik gelişmelerin özeti.
GAZZE'DE KIRILGAN ATEŞKES
ABD’nin yoğun baskısı, İsrail ile Hamas arasında savaşın başlamasından iki yıl sonra ateşkes sağlanmasına yol açtı. Anlaşma sayesinde sağ kalan son rehineler ve hayatını kaybedenlerin çoğu İsrail’e döndü. Buna karşılık Filistinli tutuklular serbest bırakıldı. Gazze’ye insani yardım akışının arttığı iddia edilse de Birleşmiş Milletler ve yardım kuruluşlarına göre bölgenin ihtiyacını karşılamaya hala çok uzak. Trump’ın barış planındaki en çetrefilli başlık olan Hamas’ın silahsızlandırılması süreci ise oldukça hassas ilerliyor. Son haftalarda İsrail’in Gazze’ye düzenlediği hava saldırıları ve Lübnan’da Hizbullah hedeflerine yönelik operasyonlar bölgesel gerilimi sürdürürken, İsrail’in ABD desteğiyle İran nükleer tesislerini vurması yılın kritik dönüm noktalarından biri oldu.
TRUMP YENİDEN İKTİDARDA
Dünya ülkelerini etkileyen ticaret hamleleri, belgesiz göçmenlere yönelik kitlesel sınır dışılar ve federal hükümetin bazı birimlerinin fiilen dağıtılması gibi değişimler yaşandı. Ocak ayında Beyaz Saray’a ikinci kez dönen Cumhuriyetçi Başkan Donald Trump, birçok değişime imza attı. Demokrat eyaletlerde Ulusal Muhafızları konuşlandırdı, medyayı baskı altına alan adımlar attı ve çeşitlilik kapsayıcılık programlarına savaşı ilan etti. Dış politikada geniş temaslara girişse de sonuçlar karışık oldu. Ekonomik memnuniyetsizlik ve hayat pahalılığı ise anketlere açıkça yansıdı. Yerel seçimlerde alınan ağır yenilgiler, 2025 sonbaharındaki ara seçimler öncesi Cumhuriyetçilerin elini zayıflattı.
UKRAYNA'DA SONUÇSUZ DİPLOMASİ
Trump’ın Washington’a dönüşü, Ukrayna savaşının sonlandırılmasına yönelik bir dizi girişimi hızlandırdı. Ancak Trump, Kiev ile Moskova arasında zikzak atan tutumuyla belirsizlik yarattı. Zelenski’yi Oval Ofis’te 'dünyayı Üçüncü Dünya Savaşı’na sürüklemekle' suçlayan çıkışı büyük tepki çekti. Ağustosta Alaska’da yapılan Trump–Putin zirvesi kısa kesildi ve ABD, Rusya’nın müzakereye hazır olmadığını ilan ederek yeni yaptırım paketi açıkladı. Kasım sonunda uluslararası aktörlerin masaya koyduğu ABD taslak planı ise Kiev ve Avrupalı müttefikleri tarafından Moskova lehine bulunarak tepki çekti. Bu süreçte Rus güçleri ağır kayıplar pahasına ilerlemeye devam ederken, Ukrayna şehirleri rekor sayıda füze ve İHA saldırısıyla karşı karşıya kaldı. Küresel ticaret savaşı, yeni bir Papa seçimi, Z kuşağı ayaklanmaları, yapay zeka patlaması, Louvre'daki soygun, ABD'nin Venezuela operasyonları ve rekor kıran aşırı hava olayları da yılın diğer önemli başlıklarıydı.
