Finlandiya, insanlık tarihinin en uzun soluklu ve iddialı projelerinden birine imza atmaya hazırlanıyor. Ülkenin radyasyon ve nükleer güvenlik otoritesi STUK'un bu ay içinde nihai onayını vermesi beklenen Onkalo tesisi, yerin tam 433 metre altına inşa edilmiş devasa bir nükleer atık deposu.
İNSANLIĞIN 100 BİN YILLIK MİRASI MÜHÜRLENİYOR
Nükleer operatör TVO'nun Üst Yöneticisi Philippe Bordarier'in açıklamalarına göre, 1.9 milyar yıllık stabil ana kayanın içine oyulan bu eşsiz tesis, bu yılın sonunda veya en geç 2025'in başında faaliyete geçecek. Bu tarihi anla birlikte Finlandiya, nükleer atıkları yer altında kalıcı olarak depolama çözümünü hayata geçiren ilk ülke olma unvanını kazanacak. Nükleer atık yönetim şirketi Posiva tarafından 2004 yılında başlanan ve yaklaşık 1 milyar euroya mal olan Onkalo, Finlandiya'daki beş nükleer reaktörden çıkan toplam 6 bin 500 ton uranyumun sonsuza dek güvenle saklanacağı bir yer olacak.
BETON TIKAÇLARLA KİLİTLENEN GELECEK
Tesisin depolama süreci tamamlandığında, yani yaklaşık 100 yıl boyunca aktif olarak kullanıldıktan sonra, tüneller tamamen mühürlenecek. Uzmanlar, bu nükleer yakıtın radyoaktivite seviyesinin ham uranyum cevheri düzeyine düşmesi için gereken minimum sürenin en az 100 bin yıl olduğunu vurguluyor. Bu devasa yapının güvenliği, korozyona dayanıklı bakır kapsüllere yerleştirilecek nükleer atıkların, bentonit kiliyle sızdırmazlığı sağlanarak derin deliklere indirilmesiyle garanti edilecek. Her biri 300 metre uzunluğundaki bertaraf tünelleri dolduğunda, çelik takviyeli devasa beton tıkaçlarla kapatılarak dış dünyadan tamamen izole edilecek. STUK uzmanları, projenin karşı karşıya olduğu en büyük uzun vadeli riskler arasında bakır kapsüllerdeki korozyon ve olası buzul çağlarındaki şiddetli depremlerin bulunduğunu ancak yapılan kapsamlı bilimsel risk değerlendirmelerinin bu endişeleri giderdiğini belirtiyor.
