Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump ile yakın bir zamanda görüşmek üzere anlaştıklarını duyurdu. Zelenski, 'Yeni yıldan önce pek çok şey hakkında karar verilebilir.' ifadelerini kullanarak, bu temasın önemine işaret etti. Son haftalarda, Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle başlayan savaşı sonlandırmaya yönelik diplomatik çabaların yoğunlaştığı bir dönemde bu açıklama dikkat çekti.
20 MADDELİK BARIŞ PLANININ AYRINTILARI
Zelenski, Ukrayna ile ABD arasında Rusya ile savaşı sona erdirmeye yönelik olarak görüşülen 20 maddelik çerçeve barış planının ana hatlarını ilk kez kamuoyuyla paylaştı. Plan, Ukrayna'nın egemenliğinin yeniden teyit edilmesi, tam bir saldırmazlık anlaşması ve güçlü güvenlik garantileri gibi temel unsurları içeriyor. Ukrayna'nın mevcut 800 bin personelli silahlı kuvvetlerini koruyacağı belirtilirken, ABD, NATO ve Avrupa ülkelerinin NATO'nun 5. Maddesi'ne benzer karşılıklı savunma hükümleri sağlayacağı öngörülüyor. Ayrıca, Ukrayna'nın Avrupa Birliği üyeliği ve ABD ile serbest ticaret anlaşması sürecinin hızlandırılması da planın hedefleri arasında yer alıyor.
EN KARMAŞIK BAŞLIK: TOPRAK MESELESİ VE ZAPORİJYA SANTRALİ
Planın en karmaşık ve henüz çözüme kavuşmamış başlıklarından biri toprak meselesi. Rusya, Ukrayna'nın Donetsk bölgesinde hâlâ kontrol ettiği alanlardan askerlerini çekmesini isterken, Kiev çatışmaların mevcut cephe hatlarında durdurulmasını savunuyor. Washington ise bu bölgede silahsızlandırılmış bölgeler ve serbest ekonomik bölge kurulmasını öneriyor. Diğer bir kritik konu ise Zaporijya Nükleer Santrali. Zelenski, Avrupa'nın en büyük nükleer santrali olan ve Rus güçlerinin kontrolündeki bu santral konusunda ABD ile henüz anlaşma sağlanamadığını ifade etti. ABD'nin önerisi Ukrayna, ABD ve Rusya'nın eşit paylara sahip olduğu ortak bir işletme iken, Kiev yalnızca ABD ve Ukrayna'nın yer aldığı bir yapıyı tercih ediyor.
ATEŞKES VE UYGULAMA MEKANİZMASI
Plan, tüm tarafların mutabakatıyla tam ateşkesin derhal yürürlüğe gireceğini belirtiyor. Anlaşmanın hukuken bağlayıcı olması ve uygulamasının, başkanlığını Başkan Trump'ın yapacağı bir Barış Konseyi tarafından denetlenip garanti altına alınması öngörülüyor. Bu mekanizmada Ukrayna, Avrupa, NATO, Rusya ve ABD yer alacak ve ihlaller durumunda yaptırımlar uygulanacak. Ayrıca, anlaşmanın imzalanmasının ardından Ukrayna'nın mümkün olan en kısa sürede seçimlere gitmesi planlanıyor.
