1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde uygulamaya konulan Depozito Yönetim Sistemi (DOA), İstanbul'daki sokak toplayıcılarının işlerini zorlaştırdı. Sisteme vatandaşların gösterdiği büyük ilgi, kağıt toplayıcılarının gelirlerinde ciddi bir düşüşe neden oldu.
DOA SİSTEMİNE YOĞUN İLGİ
Ülke genelinde çevre kirliliğini azaltmak ve geri dönüşümü teşvik etmek amacıyla hayata geçirilen DOA, vatandaşların pet şişe ve ambalajları geri dönüşüm makinelerine atarak şişe başına 1 TL kazanmasını sağlıyor. Ancak bu durum, yıllardır sokaklarda kağıt ve plastik toplayarak geçimini sağlayan geri dönüşüm işçilerinin iş modelini köklü bir şekilde değiştirdi. Artık sokaklarda pet şişe bulmakta zorlanan toplayıcılar, geçimlerini sürdürebilmek için karton ve naylon gibi alternatif malzemelere yönelmek zorunda kaldı.
TOPLAYICILARIN YENİ DÜZENİ
Sokak toplayıcılarından Sefer, “Bu uygulama bizim işlerimizi çok etkiledi. Eskiden bir çöp konteynerinde en az 15 pet şişe bulabiliyorduk. Şimdi ise bu neredeyse imkansız hale geldi,” diyerek yeni durumun zorluklarını aktardı. Pet şişe toplama oranlarının düşmesiyle günlük kazançlarının 1000 TL'den 600 TL'ye düştüğünü belirten Sefer, sokak toplayıcılarının mevcut sistemde bir yer bulmaları gerektiğini ifade etti. Diğer bir toplayıcı Hasan, “Geçmişte bir el arabası dolusu pet şişeyi sadece 1 saatte toplayabiliyorduk. Şu anda 5 gün boyunca sokakları gezdik ama o kadar şişeyi bir araya getiremedik,” diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekti. DOA sisteminin başarısı, sokaklardaki plastik ambalaj miktarını azaltırken, geri dönüşüm işçilerini alternatif alanlara yönlendiriyor.