Bilim insanları, yapay zeka (YZ) teknolojisini kullanarak doğada daha önce görülmemiş, tamamen yeni virüsler geliştirmeyi başardı. Bu gelişme, YZ'nin yeni yaşam formları tasarlama potansiyelini ortaya koyarken, teknolojinin kötüye kullanılarak biyolojik silah üretimi riskine dair endişeleri de artırdı.
YZ İLE YENİ VİRÜSLER
Araştırmacılar, genetik olarak mevcut türlerden önemli ölçüde farklı olan ve "yeni bir tür" olarak nitelendirilebilecek bakteriyofajlar geliştirdi. Bu virüsler, insanlara değil, bakterilere saldırıyor. Geliştirilen modellerin insan, hayvan veya bitkiler için bulaşıcı virüsler tasarlamasını önlemek amacıyla özel güvenlik önlemleri alındığı belirtildi.
GÜVENLİK FİLTRELERİ AŞILABİLİR
Aynı zamanda, Microsoft araştırmacılarının Science dergisinde yayımlanan bir çalışması, YZ'nin biyolojik silah geliştirilmesini önlemeye yönelik mevcut güvenlik tedbirlerini kolaylıkla aşabildiğini gösterdi. Toksik moleküllerin talep edilmesini engelleyen güvenlik filtrelerinin, YZ tarafından tasarlanan farklı genetik dizilimlerle geçersiz kılınabildiği tespit edildi. Bu açıklar üzerine geliştirilen yazılım yamaları, riski azaltmayı hedeflerken, hala potansiyel olarak tehlikeli genetik dizilerin bir kısmının güvenlik kontrolünden kaçabildiği görüldü.
ETİK İKİLEM VE DENETİM MEKANİZMALARI
Yapay zeka ile tasarlanan biyolojik ürünlerin merkezinde, faydalı bir teknolojinin aynı zamanda zarar vermek için de kullanılabileceği "çifte kullanım sorunu" olarak bilinen etik ikilem yatıyor. Hızla ilerleyen bu alanda güvenlik tedbirleri geliştirilse de hangi standartların yeterli olacağı henüz net değil. ABD ve Birleşik Krallık gibi ülkelerde YZ sistemlerinin güvenlik değerlendirmelerinin standartlaştırılması ve riskleri azaltmaya yönelik standartlar geliştirilmesi yönünde çalışmalar yürütülüyor. Yapay zeka alanında henüz bağlayıcı bir uluslararası düzenleme bulunmuyor ve mevcut tarama sistemleri gönüllülük esasına dayanıyor. Hükümetlerle birlikte, YZ'nin yasa dışı biyolojik faaliyetlerde kullanılıp kullanılmadığını tespit etmeye yönelik izleme sistemleri geliştirme çalışmaları da devam ediyor. Yapay zekanın tamamen yeni bir organizma tasarlamasının mümkün olduğu, ancak bunu laboratuvarda hayata geçirmenin henüz pratik bir yolu olmadığı belirtiliyor. Bu durumun yakın vadede tehdit oluşturma ihtimali düşük olsa da giderek arttığı ifade ediliyor.
