Özel olarak eğitilmiş bir yapay zeka sistemi, Sovyetler Birliği'nin kayıp Ay aracı Luna 9'un olası konumlarını belirleyerek uzay tarihinin en büyük gizemlerinden birini çözmeye yaklaştı. Uluslararası bir araştırmacı ekibi, gelişmiş bir makine öğrenimi programı kullanarak aracın iniş alanını daralttı. Bulgular, npj Space Exploration adlı hakemli bilim dergisinde yayımlandı.
LUNA 9'UN KAYBOLUŞ HİKAYESİ
Sovyetler Birliği, 3 Şubat 1966'da Luna 9 ile Ay'a yumuşak iniş yaparak tarihi bir başarı elde etmiş ve başka bir gök cisminden çekilmiş ilk fotoğrafları Dünya'ya göndermişti. Ancak aracın tam konumu, dönemin hatalı hesaplamaları ve sıra dışı iniş yöntemi nedeniyle onlarca yıldır bilinmiyordu. Sovyet yetkilileri koordinatları Pravda gazetesinde yayımlasa da, 2009'da NASA'nın Ay Yörünge Keşif Aracı (LROC) görüntüleri bu bilgilerin yanlış olduğunu ortaya koydu.
YAPAY ZEKA İLE ARAMA ÇALIŞMALARI
University College London'dan veri bilimci Lewis Pinault tarafından geliştirilen yapay zeka algoritması, Apollo görevlerinin iniş alanlarına ait görüntülerle eğitildi. Sistem, Ay yüzeyindeki insan yapımı izleri tespit edebilecek seviyeye ulaştı ve testlerde Luna 16'nın görüntülerinde yüksek doğruluk sağladı. Araştırmacılar, yapay zekayı Pravda'da belirtilen yaklaşık 5'e 5 kilometrelik alanda tarayarak birden fazla olası konum belirledi.
GİZEMİN ÇÖZÜLME TARİHİ BELLİ OLDU
Luna 9'un kesin konumunun doğrulanması için uzun süre beklemeye gerek kalmayacak. Hindistan'ın Chandrayaan-2 yörünge aracı, Mart 2026'da bölgenin üzerinden geçerek yüksek çözünürlüklü veriler toplayacak. Bu veriler sayesinde, yaklaşık 60 yıldır kayıp olan uzay aracının gizemi büyük olasılıkla sona erecek ve uzay tarihinin önemli bir parçası yerine oturacak.
