Vietnam, iklim değişikliğinin getirdiği yıkıcı sel ve heyelan tehditlerine karşı Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansı (JICA) ve UNESCO'nun desteğiyle kararlı bir mücadele yürütüyor. Bu kapsamda, kaya ve moloz akıntılarını durdurmak üzere tasarlanmış 'Sabo' barajlarının ilk örnekleri inşa edilirken, aynı zamanda halkın afetlere hazırlığı için eğitimler ve kentsel altyapı iyileştirmeleri de hayata geçiriliyor. Bu çok yönlü program, ülkenin geleceğini güvence altına almayı hedefliyor.
TRAJEDİLER YOL GÖSTERDİ
İki ülke arasındaki işbirliğinin derinleşmesinde, Vietnam'ın kuzey bölgelerinde yaşanan ve can kayıplarına yol açan doğa olayları belirleyici oldu. Temmuz 2025'te Nghe An bölgesindeki bir köy, nehir seviyesinin sadece bir gecede tam 15 metre yükselmesiyle sular altında kaldı; okul sınıfları metrelerce suyla doldu. Daha öncesinde, 2017'de Son La eyaletindeki Pang köyünde yaşanan büyük heyelan da yerleşim yerlerini çamur deryasına çevirmişti. Bu acı tecrübeler, afet yönetimi konusunda acil ve etkili çözümlerin gerekliliğini ortaya koydu.
JAPON MÜHENDİSLİĞİ İLE KORUMA Kalkanı
Yaşanan felaketlerin ardından Japonya, sediment ve moloz kontrolünde yüzyılı aşkın süredir kullanılan 'Sabo' barajı teknolojisini Vietnam'a sundu. Yoğun yağışlarda suyu kontrollü bir şekilde akıtarak kaya, taş ve çamur gibi unsurları geride tutan ve akıntının enerjisini azaltan ilk Sabo barajı Son La eyaletinde inşa edildi. Bu kritik altyapı yatırımı, barajın hemen altında bulunan bir anaokulu da dahil olmak üzere bölgedeki yerleşim yerlerini potansiyel tehlikelere karşı koruma altına aldı. Uzmanlar, Nam Pam nehir havzasında benzer 12 barajın daha inşa edilmesinin planlandığını belirtti. JICA'nın bölgedeki afet yönetim stratejisi, koruyucu altyapı yatırımları, bilinçli arazi kullanım planlaması ve etkin erken uyarı ile tahliye sistemlerini içeren üç ana sütuna dayanıyor. Bu stratejinin bir parçası olarak, Şubat 2026'da Japonya ve UNESCO arasında imzalanan protokol ile Nghe An bölgesinde afet hazırlığı bilinci artırılıyor. Okullarda risk haritalandırma çalışmaları ve tahliye tatbikatları düzenlenirken, yaklaşık 15 bin öğrenci ve öğretmenin bu eğitimlerden faydalanması amaçlanıyor. Ayrıca, başkent Hanoi'de de kentsel altyapı projeleri kapsamında, Japonya'nın teknik ve mali desteğiyle şehrin en büyük atık su arıtma tesisi 2025'te faaliyete geçti. Bu tesis, son teknoloji filtrasyon sistemleriyle milyonlarca insanı temiz suya erişim ağının bir parçası haline getiriyor.
