Yeni bir uydu, Pasifik Okyanusu'nda oluşan bir tsunamiyi şimdiye kadar görülmemiş ayrıntılarla görüntüleyerek, tsunami dalgalarının nasıl oluştuğuna dair bilinenleri tamamen değiştirdi. SWOT uydusu, 2022'de NASA ve Fransa Ulusal Uzay Araştırmaları Merkezi (CNES) tarafından fırlatılmış ve okyanus yüzeyindeki yükseklik değişimlerini ölçerek Dünya'daki su hareketlerini izlemek üzere tasarlanmıştı.
8,8'LİK DEPREMİN ÜZERİNDEN GEÇTİ
29 Temmuz 2025'te Rusya'nın güneydoğu kıyılarındaki Kuril-Kamçatka bölgesinde meydana gelen 8,8 büyüklüğündeki deprem, Pasifik boyunca hızla ilerleyen bir tsunami oluşturdu. Bu sırada SWOT uydusu bölgenin tam üzerinden geçti. Uydu verileri ile Tsunami Derin Okyanus Değerlendirme ve Raporlama (DART) projesi kapsamında bölgeye yerleştirilen üç şamandıradan alınan bilgiler bir araya getirildi.
MODELİ BOZAN AYRINTI: TSUNAMİ TEK DALGA GİBİ İLERLEMEDİ
Bilinen modeller, büyük tsunamilerin 'yayılma sırasında dağılmayan', yani okyanusta ilerlerken tek ve tutarlı bir dalga formunu koruyan yapılar olduğunu varsayardı. Ancak SWOT verileri bunun aksini gösterdi. Tsunami, tek bir kütle halinde ilerlemek yerine büyük bir öncü dalga ve onu izleyen daha küçük ardıl dalgalar halinde dağıldı. Çalışmanın baş yazarı ve İzlanda Üniversitesi'nden fiziksel okyanus bilimci Angel Ruiz-Angulo, SWOT verilerini 'yeni bir gözlük gibi' olarak tanımladı.
GERÇEK ZAMANLI UYARILAR İÇİN YENİ BİR DÖNEM Mİ?
Bu şanslı kesişim, SWOT ve benzeri uyduların gelecekte tsunamileri gerçek zamanlı olarak tespit edip izleme potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor. Böyle bir sistem, kıyı topluluklarına mümkün olan en erken uyarının verilmesi için kritik önem taşıyabilir.
