Uluslararası Adalet Divanı (UAD), İsrail'in Birleşmiş Milletler'in (BM) Gazze'deki insani yardım faaliyetlerine engel olmasına ilişkin önemli bir danışma görüşü açıkladı. Mahkeme, İsrail'in bölge halkının temel ihtiyaçlarını karşılama konusunda yükümlü olduğunu net bir dille ifade etti.
İnsani Yardıma Engeller ve Sonuçları
UAD Başkanı Yuji Iwasawa, İsrail'in 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze'ye insani yardım girişini büyük ölçüde kısıtladığına ve belirli dönemlerde hiçbir yardım malzemesine izin vermediğine dikkat çekti. Özellikle İsrail Meclisi'nin Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'nın (UNRWA) faaliyetlerini yasaklama kararı, bölge halkı için felaket boyutunda sonuçlar doğurduğunu belirtti. Iwasawa, BM'nin bildirdiği ve okul binaları ile sağlık tesislerinin hedef alındığı saldırılarda çok sayıda yardım görevlisinin hayatını kaybettiğini vurguladı.
İsrail'in Yükümlülükleri ve Dağıtım Sistemleri
Iwasawa, İsrail'in Gazze üzerindeki kontrolünün artmasıyla birlikte yükümlülüklerinin de arttığını ve çatışma durumunun bu yükümlülüklerin göz ardı edilmesine izin vermediğini ifade etti. Mahkeme, İsrail'in işgalci güç olarak, Dördüncü Cenevre Sözleşmesi çerçevesinde yardım programlarını kabul etme ve kolaylaştırma yükümlülüğü altında olduğunu tespit etti. İsrail'in başlattığı yeni dağıtım sisteminin ise insani ilkelerle bağdaşmadığı ve halkın ihtiyaçlarını karşılamadığı yönündeki eleştirilere de değinildi.
UNRWA ve Hamas İddiaları
UAD, İsrail'in UNRWA mensuplarının Hamas üyesi olduğu yönündeki iddialarını kanıtlayacak bir delil sunamadığına dair görüş bildirdi. İsrail'in BM varlığına ve faaliyetlerine tek taraflı olarak karar vererek işbirliğini reddetme hakkına sahip olmadığını belirten mahkeme, İsrail'in UNRWA başta olmak üzere uluslararası kuruluşlar ve üçüncü devletler tarafından sağlanan yardımları kabul etmek ve kolaylaştırmakla yükümlü olduğunu oy birliğiyle kabul etti. Sivilleri aç bırakmayı bir savaş yöntemi olarak kullanma yasağına riayet etme gerekliliği de kararlar arasında yer aldı.
