Modern dünyanın hızla dijitalleştiği ve uzay madenciliğini tartıştığı bir dönemde, Türkmenistan adeta kendi 'şebeke dışı' gerçekliğini korumaya devam ediyor. Kuzey Kore ile sık sık kıyaslansa da, kendine has siyasi kısıtlamaları, devasa anıtsal mimarisi ve sıkı devlet kontrolüyle bilgi çağında dijital izolasyonun en uç örneklerinden birini sergiliyor.
AŞKABAT: BEYAZ MERMERİN İHTİŞAMI
Kazakistan, Özbekistan, Afganistan ve İran arasında stratejik bir konuma sahip olan Türkmenistan, ihtişamını özellikle başkent Aşkabat ile dünyaya yansıtıyor. Dünyanın en yoğun beyaz mermer kaplı binasına sahip olma unvanını taşıyan şehir, devletin refah ve istikrar imajını simgeliyor. Guinness Rekorlar Kitabı'na giren devasa bayrak direkleri ve anıtsal yapılar, estetik kaygıdan çok politik bir güç gösterisi olarak kentsel dokuyu şekillendiriyor.
İNTERNET ERİŞİMİ VE BİLGİ KONTROLÜ
Türkmenistan'da internet erişimi, dünyanın en sınırlı ve en pahalı hizmetleri arasında yer alıyor. Devlet, sosyal medyayı, yabancı haber kaynaklarını ve popüler mesajlaşma servislerini sistematik olarak engelliyor. Bilgi akışını yalnızca resmi anlatıyla sınırlamak, ülkenin temel yönetim politikalarından biri olarak öne çıkıyor. 2015'te ilk iletişim uydusunu fırlatmasına rağmen, aynı yıl özel uydu antenlerini yasaklayarak görsel-işitsel içerik üzerindeki devlet tekelini daha da pekiştirdi.
ENERJİ KAYNAKLARI VE DOĞAL GÜZELLİKLER
Yıllarca vatandaşlara ücretsiz sağlanan elektrik, su ve doğal gaz gibi temel hizmetler, 1993'ten beri devam eden sübvansiyon sisteminin bir parçasıydı. Ancak ekonomik düzenlemeler kapsamında 2017 ile 2019 yılları arasında bu sübvansiyonlar aşamalı olarak kaldırıldı ve halkın günlük yaşamında yeni bir ekonomik dönemin başlangıcı oldu. Ülkenin büyük bir kısmı Orta Asya'nın en kurak alanlarından Karakum Çölü ile kaplı. Bu sert doğa, insan eliyle yaratılan şehirlerle keskin bir tezat oluşturuyor. 1971'deki bir Sovyet sondaj kazası sonucu ortaya çıkan ve sönmeden yanan 'Cehennem Kapısı' ise ülkenin en ünlü turistik cazibe merkezi ve yer altı zenginliğinin bir simgesi durumunda. Türkmenistan, İpek Yolu mirasını enerji kaynaklarıyla birleştirirken, bireysel özgürlükleri devlet gücünün gölgesinde tutmayı sürdürüyor.
