Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi (BEUN) bünyesinde geliştirilen yeni bir çalışma ile Türkiye’nin heyelan risk haritası hazırlandı. Bu harita, 3 günlük hava tahmin verilerine dayanarak dinamik bir şekilde güncelleniyor. Böylece vatandaşlar, yaşadıkları bölgelerdeki heyelan riskini anlık olarak takip edebiliyor.
HEYELAN RİSKİNE YENİ BİR BAKIŞ
BEUN Mühendislik Fakültesi’nde geliştirilen sayısal modelleme sistemi, 10 farklı parametre kullanılarak hazırlandı. Çalışmayı yürüten Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Türkiye’de en fazla can ve mal kaybına neden olan afetlerin başında heyelanların geldiğini belirtti. Kutoğlu, sayısal modelleme yöntemleriyle heyelan risk haritalarının oluşturulmasının mümkün olduğunu vurguladı ve “Depremlerden sonra Türkiye'deki en önemli mal ve can kaybına neden olan afetlerin başında heyelan geliyor” dedi.
DİNAMİK RİSK HARİTASI
Kutoğlu, en etkili parametrelerden birinin arazinin sertlik derecesini gösteren VS30 değeri olduğunu ifade etti. Ayrıca, yüzey pürüzlülüğü ve kara yollarına yakınlığın da takip edildiğini belirtti. Oluşturulan harita, vatandaşların internet üzerinden erişimine açılacak. İnsanlar harita üzerinden yaşadıkları bölgeyi seçerek 30 metre çözünürlükte heyelan risk seviyelerini görebilecekler. Kutoğlu, haritada kırmızı renklerin yüksek riski, mavi tonlarının ise düşük riski gösterdiğini aktardı. Dinamik hale getirilen sistem, Avrupa Meteoroloji Merkezi’nden alınan üç günlük hava tahmin verileriyle güncellenerek, yağış durumuna göre risk haritaları oluşturabiliyor. Bu çalışma, özellikle heyelanların sıkça yaşandığı Zonguldak gibi yüksek eğimli bölgelerde yerleşim planlamalarında da önemli katkılar sağlayacak.
