Ülkemizdeki elektrik talebinin durmak bilmeyen artışı ve enerji sektöründeki büyük dönüşüm, mevcut dağıtım ağlarımızı kökten değiştirecek yeni bir yatırım dönemini zorunlu kılıyor. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Yönetim Kurulu Başkanı Barış Erdeniz'in yaptığı çarpıcı açıklamalar, önümüzdeki on yıl içinde dağıtım şebekelerimize en az 50 milyar dolarlık bir yatırım yapılması gerektiğini ortaya koyuyor. Bu devasa rakam, elektrikli araçların yaygınlaşması, veri merkezlerinin artan ihtiyacı, yapay zekâ uygulamalarının yükselişi, sanayinin elektrifikasyonu ve yenilenebilir enerji kaynaklarının entegrasyonu gibi faktörlerin birleşimiyle şekilleniyor.
YENİ DÖNEMİN OMURGASINI ŞEBEKELER OLUŞTURACAK
Erdeniz, enerji dönüşümünün sadece üretim tarafıyla sınırlı kalamayacağını vurgulayarak, 'Yeni elektrik çağının gerektirdiği güçlü, akıllı ve dayanıklı dağıtım altyapısını kurmak zorundayız. Enerji dönüşümünün omurgasını artık şebekeler oluşturuyor,' diyerek bu altyapının ne denli kritik bir role sahip olduğunu belirtti. Türkiye'nin elektrik tüketimi son 12 yılda yaklaşık yüzde 50'lik bir artışla 240 teravatsaat'ten 361 teravatsaat'e ulaştı. Ulusal Enerji Planı'na göre ise bu rakamın 2035'te 510 teravatsaat'e fırlaması bekleniyor. Aynı dönemde kurulu gücün 122,5 gigavattan 227 gigavata çıkarılması hedeflenirken, sisteme yaklaşık 104 gigavat yeni kapasite eklenecek. Bu büyüme karşısında dağıtım yatırımlarının, enerji dönüşümünün en hayati halkalarından biri haline geldiği aşikar.
2030'A KADAR 22 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM PLANLANIYOR
Önümüzdeki beş yıllık dönemde, yani 2026-2030 yılları arasında dağıtım şebekelerine yönelik yatırım tavanı 18,5 milyar dolar olarak belirlenmiş durumda. Planlı bakım ve yenileme harcamalarıyla birlikte bu dönemde toplam yatırım hacminin 22 milyar dolara ulaşması öngörülüyor. Bu yatırım sürecinde dağıtım şirketlerinin ana odak noktaları arasında akıllı şebekeler, dijitalleşme, siber güvenlik, afet ve iklim risklerine karşı dayanıklılık ve yenilenebilir enerji kaynaklarının daha etkin entegrasyonu yer alacak. Erdeniz, bu kritik süreçte finansmana erişimin kolaylığı ve öngörülebilir düzenlemelerin büyük önem taşıdığını da sözlerine ekledi. Sektör, özelleştirme sonrası önemli bir dönüşüm geçirerek son 12 yılda ekonomiye yaklaşık 33 milyar dolarlık katkı sağlamış ve bu sürede 20 milyar dolara yakın yatırım gerçekleştirmiştir. Abone sayısının 36 milyondan 52 milyona, hat uzunluğunun 1 milyondan 1,6 milyon kilometreye ve trafo sayısının 350 binden 570 bine çıkması da bu gelişimin somut göstergeleri arasında.