Türkiye'nin demir yolu macerası, 23 Eylül 1856'da 130 kilometrelik İzmir-Aydın hattına verilen imtiyazla başladı. Yıllar içinde ülke genelinde yapılan hatlarla demir yolu, yük ve yolcu taşımacılığında önemli bir alternatif haline geldi. Son 23 yılda yaklaşık 3 bin kilometre yeni hat eklenerek, 2024 sonu itibarıyla ülkenin toplam demir yolu ağı 13 bin 919 kilometreye ulaştı.
DEMİR YOLLARINA YATIRIM ARTIYOR
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ahlat'taki Cumhurbaşkanlığı Kabine Toplantısı'nın ardından yaptığı açıklamada, son 23 yılda demir yollarına 64 milyar dolar yatırım yapıldığını belirtti. Erdoğan, hedefin demir yolu ağını 2028'de 17 bin 500 kilometreye, 2053'te ise 28 bin 600 kilometreye çıkarmak olduğunu ifade etti. Demir yoluyla ihracat, hem sınır kapılarından hem de limanlara demir yolu bağlantısıyla kombine şekilde gerçekleştiriliyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, geçen yıl demir yoluyla yaklaşık 7 milyon tonluk ihracat yapıldığını açıkladı. Uraloğlu'nun verdiği bilgiye göre, geçen yıl sınır kapılarından 2 milyon 104 bin ton, liman bağlantılı 4 milyon 562 bin ton olmak üzere toplam 6 milyon 666 bin ton ihracat demir yoluyla taşındı.
STRATEJİK ÖNEMDEKİ BAKÜ-TİFLİS-KARS HATTI
Türkiye, Edirne üzerinden Avrupa, Van üzerinden İran ve Bakü-Tiflis-Kars Hattı ile Orta Asya'ya demir yoluyla direkt ihracat yapıyor. 2017 yılında hizmete giren Bakü-Tiflis-Kars Hattı, Türkiye'nin yurt dışına açılan önemli demir yolu projelerinden biri. Bakü'den başlayıp Tiflis ve Ahılkelek'ten geçerek Kars'a uzanan 829 kilometrelik hat, Avrupa ile Çin arasında kesintisiz yük taşımacılığını sağlıyor. Bu hat sayesinde Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan, Rusya, Hazar Denizi geçişi ile Orta Asya ülkeleri ve Çin'e doğrudan demir yoluyla yük taşımacılığı yapabiliyor. Orta Koridor üzerinden yapılan yük taşımacılığıyla Türkiye'nin ticaretine büyük katkı sağlayan hat üzerinden yılın ilk 7 ayında 250 bin ton yük taşındı. Yeni projelerle ihracat rekorlarının artırılması hedefleniyor ve mevcut hatlara yenileri eklemek için çalışmalar devam ediyor.
ZENGECUR KORİDORU VE KALKINMA YOLU PROJELERİ
Zengezur Koridoru, Orta Asya, Hazar Bölgesi, Azerbaycan ve Ermenistan'ı Türkiye'ye bağlayan önemli bir güzergah. Türkiye, Orta Koridor'un önemli bir parçası olacak bu hat için çalışmalara başladı. Geçen hafta Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demir Yolu Hattı'nın temeli atıldı. Yılda 5,5 milyon yolcu ve 15 milyon ton yük taşıma kapasitesine sahip olacak 224 kilometrelik bu hat, Kars ile Nahçıvan arasında bir köprü görevi görecek. Orta Koridor'un tamamlayıcı unsuru olan Zengezur Koridoru ve Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demir Yolu Projesi ile hattın kapasitesi ve etkinliği artırılacak. Koridorun, Türkiye, Azerbaycan ve Ermenistan arasında ekonomik işbirliğini güçlendirmesi, bölgesel barışı pekiştirmesi ve Güney Kafkasya'da ekonomik işbirliğini artırarak sınırların açılmasını ve diplomatik ilişkilerin normalleşmesini hızlandırması bekleniyor. Kalkınma Yolu ise Irak'ın Basra Körfezi'ndeki Fav Limanı'ndan başlayıp 1200 kilometre ile Türkiye'ye bağlanan bir ulaştırma projesi. Türkiye'de Ovaköy'e, oradan Kapıkule'ye kadar uzanacak ve üç denize bağlantısı olacak bu koridor, demir yolu ve kara yoluyla Orta Doğu'nun Avrupa'ya ulaşımını kısaltacak. Basra Körfezi'nden Türkiye sınırlarına kadar uzanacak demir yolunun Türkiye'deki bağlantısı için Ovaköy-Nusaybin hattında 127 kilometre demir yolu inşa edilecek. Kalkınma Yolu'nda Türkiye tarafında toplamda 727 kilometre demir yolu, Irak tarafında ise 1200 kilometrelik otoban ve demir yolu hattı yapılması planlanıyor. Yeni hatların, ihracat rekorlarına da katkı yapması bekleniyor. Türkiye'nin temmuz sonu itibarıyla yıllıklandırılmış ihracatı 269,5 milyar dolara ulaştı. Bu rakam, Cumhuriyet tarihi rekoru olarak kayıtlara geçti. Orta Vadeli Program'da Türkiye'nin ihracatının bu yıl sonu itibarıyla 279,6 milyar dolara çıkması hedefleniyor.
