Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember'in yeni analizine göre, artan sıcaklıklar nedeniyle klima kullanımının artması elektrik tüketiminde önemli bir yükselişe neden oluyor. Türkiye'de her bir derecelik sıcaklık artışı, 0,77 gigavat ek elektrik üretim kapasitesi ihtiyacını doğuruyor. Bu durum, sıcaklığın 22 dereceden 32 dereceye çıkması halinde, Atatürk Hidroelektrik Santrali'nin üretim kapasitesine eşdeğer en az 3 yeni santralin devreye alınması gerektiği anlamına geliyor.
REKOR ELEKTRİK TÜKETİMİ
Geçen ayki rekor sıcaklıklar, Türkiye'de klima kullanımının artmasıyla saatlik elektrik tüketiminin 59 gigavatsaatle tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmasına yol açtı. 28 Temmuz'da kaydedilen bu rekorun yüzde 18'i soğutmadan kaynaklandı. Ember'in raporuna göre, yaz aylarında saat 12.00-18.00 arasında bu oran yüzde 10'un üzerinde seyrediyor. Bu durum, soğutmanın artık lüks bir tüketim değil, elektrik şebekesi üzerinde belirleyici ve temel bir yük unsuru olduğunu gösteriyor. Kısa süreli talep artışları, elektrik hatları ve trafo merkezlerinde anlık yüklenmelere neden olarak arıza ve kesinti riskini de artırıyor.
GÜNEŞ ENERJİSİ ÇÖZÜM OLABİLİR
Ember'in raporu, şebeke üzerindeki yükü azaltmanın ve riskleri en aza indirmenin yolunun güneş enerjisinden geçtiğini vurguluyor. Güneş enerjisi, en yüksek üretim saatlerinin günün en sıcak saatleriyle örtüşmesi nedeniyle artan soğutma talebini karşılamada doğal bir çözüm olarak öne çıkıyor. 2024 yaz aylarında, güneş enerjisi soğutma ihtiyacının en yüksek olduğu saatlerde elektrik talebinin yüzde 20'sinden fazlasını karşıladı. Soğutma talebindeki artışın devam etmesi bekleniyor.
ARTAN TALEP VE ÖNLEMLER
Türkiye'de sadece alan soğutmasına bağlı elektrik tüketimi 2023-2024 döneminde yüzde 19 artışla 10 teravatsaate ulaştı. Bu, Türkiye'deki mevcut elektrikli araç sayısının 15 katına denk gelen yaklaşık 4 milyon otomobilin bir yıllık şarj ihtiyacına eşdeğer. Mevcut eğilim devam ederse, soğutma talebinin 2030'a kadar iki katına, 2035'te ise 3,5 katına çıkması bekleniyor. Son 10 yılda elektrik talebinin zirveye çıktığı saatlerdeki tüketim 1,5 kat arttı. 2008'e kadar saatlik zirve elektrik talebi kış aylarında görülürken, 2008'den sonra en yüksek talep yaz aylarında kaydedilmeye başlandı. 2025'te yaz ve kış mevsimleri arasında görülen zirve elektrik talebi farkı, 2008'e kıyasla 12 kat arttı. Ember Enerji Analisti Bahadır Sercan Gümüş, kapsamlı bir envanter çalışması, enerji verimliliği politikalarının güçlendirilmesi ve şebeke esneklik çözümlerinin yaygınlaştırılmasının gerektiğini belirtti. Güneş enerjisinin artan soğutma talebini temiz ve sürdürülebilir bir şekilde karşılayabileceğini de ekledi.
