Türk kadın buluşçuları, uluslararası patent başvurularında yüzde 26,1'lik dikkat çekici bir oranla dünya birinciliğini elde etti. 2025 yılı faaliyet raporuna yansıyan verilere göre, Türkiye Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) bir yıl içinde toplam 220 bin 757 sınai mülkiyet başvurusu yapıldı. Bu başvuruların 11 bin 394'ü yerli patent, 3 bin 927'si faydalı model, 164 bin 657'si marka, 40 bin 258'i tasarım ve 521'i coğrafi işaretlerden oluştu. Aynı dönemde 160 bin 782 sınai mülkiyet hakkı tescil edilirken, yerli patent tescillerinde 3 bin 738 ile bugüne kadarki en yüksek yıllık seviyeye ulaşıldı.
TASARIM VE FİKRİ MÜLKİYETTE GÜÇLÜ DURUŞ
Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanı Prof. Dr. Muhammed Zeki Durak, 2025 yılının Türkiye için sınai mülkiyet alanında önemli bir atılım yılı olduğunu vurguladı. Uluslararası düzeyde de Türkiye'nin bu alandaki yükselişi teyit edildi. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü verilerine göre Türkiye, yerli patent başvurularında dünya sıralamasında 10'uncu, yerli marka başvurularında 6'ncı ve yerli tasarım başvurularında ise 3'üncü sırada yer aldı. Raporda özellikle kadın buluşçuların başarılarına vurgu yapılarak, "Türkiye, uluslararası patent başvurularında (PCT) yüzde 26.1 kadın buluşçu oranıyla dünya birincisi olmuştur. Bu tablo, kadınların Milli Teknoloji Hamlesinin en güçlü unsurlarından biri olduğunu göstermektedir" denildi.
AB'DE COĞRAFİ İŞARET REKORU VE YENİ ÜRÜNLER
Prof. Dr. Durak, coğrafi işaretler alanında da 2025 yılında Avrupa Birliği'nde (AB) yıllık tescil rekorunun kırıldığını ve 15 yeni ürünün tescil edildiğini belirtti. Bu tescillerle birlikte AB'de koruma altına alınan coğrafi işaret sayısı 44'e yükseldi. Yeni tescil edilen ürünler arasında Maraş Çöreği, Yenice Ihlamur Balı, İpsala Pirinci, Bursa Kestane Şekeri, Hatay Kaytaz Böreği, Antep Lahmacunu, Mut Zeytinyağı, Kırkağaç Kavunu, Antep Fıstık Ezmesi, Afyon Sucuğu, Afyon Pastırması, Aydın Çam Fıstığı, Erzincan Tulum Peyniri, Aydın Memecik Zeytini ve Silifke Yoğurdu gibi önemli lezzetler yer aldı. Başvurusu yapılan ve tescil çalışmaları devam eden 9 coğrafi işaret de belirtildi. 2025 yılında coğrafi işaret başvuru sayısı 521, tescil sayısı ise 127 olarak gerçekleşti. En çok başvuru yapılan il Antalya olurken, en çok tescili olan il Gaziantep olarak kayıtlara geçti. Yıl sonu itibarıyla toplam tescilli coğrafi işaret sayısı 1.784'e ulaştı.
