Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi'nin Azerbaycan'ın Gebele kentinde düzenlediği zirvede alınan kararlar, uluslararası kamuoyunun dikkatini uygulamalara çevirdi.
UZAY VE YAPAY ZEKA İŞBİRLİĞİ
Zirvede, üye devletlerin ortak uzmanlığı ve teknolojik gücüyle "12U TDT-SAT Küp Uydusu"nun 2026'da fırlatılması için üretim sürecinin hızlandırılması kararlaştırıldı. Ayrıca, Dünya Uzay Haftası ve Uluslararası Astronotik Kongresi gibi platformlarda Türk Dünyası Uzay Günleri ve ilgili etkinlikler düzenlenerek uzay bilimlerinde işbirliği ve görünürlük artırılacak. Ortak bilimsel girişimleri desteklemek, yeni girişimleri teşvik etmek ve teknolojik kurumlar arasında bilgi alışverişini geliştirmek amacıyla araştırma ve inovasyon çalışmaları hızlandırılacak. Yapay zeka alanında da işbirliği yapılacak; üretkenlik, sürdürülebilirlik ve bölgesel rekabeti artırmak amacıyla yapay zeka, yeşil ve dijital teknolojiler ile akıllı üretim sistemlerinin endüstriyel stratejilere entegrasyonu teşvik edilecek.
TURİZM, ULAŞTIRMA VE KÜLTÜREL MİRAS
Ticaret, gümrük ve ulaştırma alanlarındaki işbirliğini kolaylaştırmak, geçiş serbestisini sağlamak ve sınır kurumları arasındaki işbirliğini güçlendirmek için çalışmalar yoğunlaştırılacak. Bölgesel bağlantısallık ve ulaşım altyapısını geliştirmeye yönelik uygun ulaşım düzenlemeleri ve modernize edilmiş lojistik sistemlere öncelik verilecek. Turizm faaliyetlerinin yaygınlaştırılması, kültürel turizm programlarının geliştirilmesi ve ortak farkındalık artırma girişimleri teşvik edilecek. Üye devletler, uluslararası pazarlarda ortak tanıtım faaliyetleri yürütecek, ikili işbirliğini teşvik edecek ve ortak kampanyalar, sergiler ve kültürel programlar geliştirerek bölge içi turizmi güçlendirecek. Kültürel miras alanlarına erişimi artırmak ve Türk halklarının ortak kimliğini güçlendirmek amacıyla Ortak Müze Kartı hazırlıkları tamamlanacak.
ENERJİ GÜVENLİĞİ VE YEŞİL VİZYON
Yeşil ekonomi, yenilenebilir enerji kaynakları ve bunların bölge genelinde verimli ve güvenli bir şekilde taşınması konusunda araştırmalar genişletilecek. Yeşil teknolojiler, iklime dirençli altyapı ve sorumlu kaynak yönetimi kanalıyla "Türk Yeşil Vizyonu" ile uyumlu olarak sürdürülebilir kalkınma ve çevre yönetimi benimsenecek. Yenilik odaklı tarım teşvik edilecek, ürünlerin ticareti ve yatırımı kolaylaştırılacak ve tarımsal işbirliği derinleştirilecek. "Türk Yeşil Vizyonu" kapsamında yenilenebilir enerji ve temiz teknolojiler yaygınlaştırılacak, enerji verimliliği artırılacak, sıfır atık yaklaşımı ilerletilecek ve doğal kaynaklar ile biyolojik çeşitliliği korumak ve sürdürmek için bölgesel işbirliği güçlendirilecek. Macaristan merkezli TDT Kuraklık Önleme Enstitüsünün seçilen projelerinin uygulanması sağlanacak. Enerji güvenliği ve enerji dönüşümü hedefleri için kritik minerallerde potansiyel işbirliği fırsatları araştırılacak. TDT'nin yeni kurulan "Sivil Koruma Mekanizması" çerçevesinde, doğal afetlere de ortaklaşa müdahale edilecek.
