The New York Times'ta yayınlanan bir analize göre, ABD Başkanı Donald Trump'ın Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro'ya karşı başlattığı askeri operasyon, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan küresel barış düzenini temelden sarsma potansiyeli taşıyor. Uzmanlar, bu hamlenin uluslararası hukukta tehlikeli bir emsal oluşturduğunu ve dünya genelinde istikrarsızlığı artırabileceğini vurguluyor.
KÜRESEL BARIŞ DÜZENİ TEHLİKEDE Mİ?
Analistler, Trump'ın Venezuela operasyonunun 'güçlünün haklı olduğu' ilkesinin yeniden hakim olacağı bir dönemin habercisi olabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. 1945 yılında Birleşmiş Milletler Şartı ile savaşların önlenmesi taahhüdü verilmiş olmasına rağmen, son yıllarda bu taahhüdün giderek zayıfladığı gözlemleniyor. 1989-2014 yılları arasında yıllık ortalama 15 bin olan sınır ötesi çatışma kaynaklı can kayıplarının, 2014'ten bu yana 100 bini aştığına dair veriler, durumun ciddiyetini ortaya koyuyor.
BM ŞARTI CİDDİ BİR İHLAL Mİ?
Uppsala Çatışma Veri Programı'nın raporları, Etiyopya, Ukrayna, Afganistan ve Suriye gibi bölgelerdeki savaşların, sınır ötesi çatışmalardan kaynaklanan ölüm oranlarını sekiz kat artırdığını gösteriyor. New York Times'a göre, 1928 Kellogg-Briand Paktı ve BM Şartı ile savaş açma hakkının yasadışı ilan edilmesine karşın, ABD'nin 'terörle mücadele' adı altında yürüttüğü operasyonlar, devlet dışı aktörlere karşı 'meşru müdafaa' iddiasıyla gerçekleştirilen müdahalelerin, diğer devletler tarafından tek taraflı güç kullanımı için bir bahane olarak kullanılmaya başlanmasıyla tehlikeli bir örnek oluşturuyor.
OPERASYONUN SONUÇLARI VE GELİŞMELER
ABD Başkanı Trump'ın Venezuela'ya yönelik askeri operasyonu, BM Şartı'nın ciddi bir ihlali olarak değerlendiriliyor. Operasyonun ardından Venezuela'da kontrolün sağlanacağı ve ülkenin petrol endüstrisinin yönetileceği belirtilirken, Küba 32 askerinin hayatını kaybettiğini açıkladı. ABD Savunma Bakanlığı ise yaklaşık 200 personelin görevlendirildiğini, bazı yaralanmaların olduğunu, ancak ölümlerin yaşanmadığını duyurdu. Maduro'nun tutuklanmasının ardından Venezuela'da protestolar yaşanırken, eski başkan yardımcısı Delcy Rodriguez geçici başkan olarak yemin etti.