ABD Başkanı Donald Trump'ın başkanlık döneminde uygulamaya koyduğu ticaret politikaları, ABD bütçesine önemli ölçüde gelir sağladı. ABD Hazine Bakanlığı verilerine göre, tarife politikalarının yürürlüğe girdiği şubat ayından itibaren gümrük vergilerinden elde edilen gelirde sürekli bir artış gözlemlendi.
GÜMRÜK VERGİLERİNDEN ELDE EDİLEN GELİR ARTARKEN
Ocak ayında 7,3 milyar dolar olan gümrük vergisi geliri, şubatta 7,2 milyar dolara geriledikten sonra martta 8,2 milyar dolara yükseldi. Nisan ayında 15,6 milyar dolara, mayısta 22,2 milyar dolara ve haziranda 26,6 milyar dolara ulaşan gelirler, temmuz ayında 27,7 milyar dolara ulaşarak geçen yılın aynı ayına göre yüzde 287,9'luk bir artış gösterdi. Temmuz ayı itibarıyla, 2025 mali yılı için gümrük vergilerinden elde edilen toplam net gelir 135,7 milyar dolar olarak kaydedildi. Bu rakam, 2024 mali yılının aynı dönemine göre 62,7 milyar dolar daha yüksekti.
TARİFE POLİTİKALARININ UYGULAMASI VE SONUÇLARI
Trump, şubat ayından itibaren tarifeleri uygulamaya koydu. İlk olarak, fentanil ve göçmen sorununu gerekçe göstererek Kanada ve Meksika'dan ithal edilen mallara yüzde 25, Çin'den yapılan ithalata ise yüzde 10 ek gümrük vergisi getirdi. Meksika ve Kanada'ya getirilen tarifeler, sınır güvenliğini artırmaya yönelik önlemler karşılığında 30 gün süreyle askıya alındı. Çin'den ithal edilen ürünlere yönelik yüzde 10'luk gümrük vergisi 4 Şubat'ta yürürlüğe girdi. Kanada ve Meksika'dan ithal edilen mallara yönelik yüzde 25'lik gümrük vergileri ise 4 Mart'ta yürürlüğe girdi ve Çin'e uygulanan ek tarife oranı aynı gün yüzde 20'ye yükseltildi. 6 Mart'ta ise Meksika ve Kanada'ya yönelik tarifelerde, ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) ile uyumlu malların 2 Nisan'a kadar muaf tutulmasını öngören düzenlemeler imzalandı. 2 Nisan'da Trump, karşılıklılık esasına dayalı tarifeleri duyurarak, temel tarife oranının yüzde 10 olacağını açıkladı. 5 Nisan'da tüm ülkelere getirilen yüzde 10'luk temel gümrük vergisi yürürlüğe girdi. Ülkelere özel belirlenen daha yüksek oranlı ek tarifelerin ise 9 Nisan'da devreye gireceği, ancak Çin hariç diğer ticaret ortakları için 90 gün süreyle durdurulacağı açıklandı. Çin'e uygulanan ek gümrük vergisi ise yüzde 125'e çıkarıldı, böylece toplam tarife oranı yüzde 145'e ulaştı. Mayıs ayında İsviçre'nin Cenevre kentinde ABD ve Çinli yetkililer arasında tarife müzakereleri yapıldı ve karşılıklı gümrük vergileri 90 gün boyunca düşürme kararı alındı. 14 Mayıs itibarıyla ABD'nin Çin mallarına uyguladığı gümrük vergisi 90 günlüğüne yüzde 145'ten yüzde 30'a indirildi. 12 Ağustos'ta ise Trump, Çin mallarına yönelik yüksek gümrük vergilerinin uygulanmasını 90 gün daha erteledi. Karşılıklılık esasına dayalı ek tarifelerin askıya alınma süresi 1 Ağustos'a kadar uzatıldı. 31 Temmuz'da Trump, karşılıklılık esasına dayanan tarife oranlarında değişiklik öngören bir kararname imzaladı. Bu kararnameyle ABD, yaklaşık 70 ticaret partnerine yüzde 10 ile yüzde 41 arasında değişen oranlarda gümrük vergisi getirdi. Kanada'ya uygulanan gümrük vergisi oranı yüzde 25’ten yüzde 35'e çıkarıldı. Brezilya'ya uygulanan tarife oranı yüzde 10'dan yüzde 50'ye yükseltilirken, Hindistan'a yönelik yüzde 25'lik gümrük vergisi de yüzde 50'ye çıkarıldı. ABD, tüm ülkelerden yaptığı çelik ve alüminyum ithalatına yüzde 25'lik gümrük vergisi getirdi, ancak bu oran daha sonra yüzde 50'ye çıkarıldı. İthal otomobil, hafif ticari araçlar ve temel otomobil parçalarına yüzde 25'lik gümrük vergisi getirildi. Bakır ithalatına yüzde 50 gümrük vergisi getirilirken, ilaç ve yarı iletken ithalatına yönelik tarifelerin de gündemde olduğu açıklandı.
