ABD ve İsrail’in 28 Şubat 2026’da İran’a yönelik başlattığı saldırılar, savaşın 100. gününe girdi. İlk günlerde sona ereceği öngörülen bu savaş, ateşkes girişimlerine rağmen bölgesel bir krize dönüşmüş durumda.
İNSANİ BİLANÇO HIZLA AĞIRLAŞIYOR
Açık kaynak verilerine göre, çatışmalarda en az 7 bin kişi hayatını kaybetti. Ölümlerin 3 bin 593’ü Lübnan’da, 3 bin 468’i İran’da gerçekleşti. Körfez ülkelerinde ise 29 kişi yaşamını yitirdi. İran’ın saldırılarında 26 İsrailli ve 13 ABD askeri de hayatını kaybetti. Savaşın sebep olduğu göç dalgası ise dikkate değer boyutlara ulaştı. İlk iki haftada 3 milyondan fazla İranlı yerinden edilirken, Lübnan’da evlerini terk edenlerin sayısı 1 milyonu geçti.
LÜBNAN'IN BEŞTE BİRİ İŞGAL ALTINDA
Nisan ayında yürürlüğe giren ateşkese rağmen, İsrail’in Lübnan’ın güneyindeki operasyonları devam ediyor. İsrail ordusu, haziran başında Nebatiye şehrine kadar ilerleyerek son 25 yılın en derin kara harekâtlarından birine imza attı. Tarihi Beaufort Kalesi’nin ele geçirilmesiyle birlikte, İsrail güçleri yaklaşık 2 bin kilometrekarelik alanı kontrol altına aldı. Bu, Lübnan topraklarının yaklaşık beşte birine denk geliyor. Lübnan hükümeti ise bu saldırıları “toplu cezalandırma ve yakıp yıkma politikası” olarak nitelendiriyor. Savaşın enerji piyasalarındaki etkisi de büyük. Hürmüz Boğazı’ndaki ticaret hareketliliği ciddi şekilde azalmış durumda. Savaş öncesinde günde yaklaşık 100 geminin geçtiği boğazdan, son üç ayda ortalama sadece yedi gemi geçebildi. Bu durum, petrol fiyatlarının hızla yükselmesine neden oldu. El Cezire’nin verilerine göre 146 ülkede benzin fiyatları arttı. Myanmar’da artış yüzde 90’ı, Nijerya’da yüzde 50’yi ve Peru’da yüzde 40’ı buldu. Ateşkesin hemen ardından İsrail’in Lübnan’a yönelik hava saldırıları gerilimi yeniden tırmandırdı. 11-12 Nisan tarihlerinde yapılan ABD-İran görüşmeleri de sonuçsuz kaldı. Taraflar, özellikle İran’ın nükleer programı konusunda uzlaşamadı. Uzmanlar, kalıcı bir anlaşmanın halen uzak olduğunu belirtiyor. Savaşın 100. gününde çatışmaların şiddeti azalmış görünse de belirsizlik sürmekte. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in, Körfez ülkelerindeki savaşın yol açtığı zararın tahmini maliyetinin öğrenilmesi için direktif verdiği bildirildi. Bu onarım ve yeniden inşa çalışmaları için Tahran'a ait varlıkların kullanılması niyeti, bölgedeki gerginliği artırabilir. İran Dışişleri Bakanlığı ise ABD’nin, ateşkesi ihlal ederek Orta Doğu’yu risklerle karşı karşıya bıraktığını belirtti. İran, egemenliğini savunacağını açıkladı ve ABD’nin eylemlerinin sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini vurguladı. ABD ordusu, Hürmüz Boğazı üzerinde İran’a ait iki insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Pakistan İçişleri Bakanı ile Tahran'da bir araya gelerek diplomatik süreci değerlendirdi. Savaşın devam etmesi, bölgedeki istikrarı tehdit ediyor.
