Tayvan'ın güvenlik birimleri, Çin'in stratejik öneme sahip Sarı Deniz'den Güney Çin Denizi'ne ve Batı Pasifik'e kadar uzanan geniş bir alanda 100'ü aşkın askeri ve sivil gemiyi konuşlandırdığını duyurdu. Bu hamle, bölgedeki gerginliği tırmandırırken uluslararası kamuoyunun dikkatini üzerine çekti.
BÜYÜK GÜÇLER ARASINDAKİ GERİLİM ARTARKEN
İsminin açıklanmasını istemeyen bir Tayvanlı güvenlik yetkilisi, bu gemi konuşlandırmasının ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasındaki kritik görüşmeler öncesinde başladığını ve zirvenin ardından gemi sayısının 100'ü aştığını belirtti. Trump'ın, ABD'nin Tayvan'a silah satışı konusunu Çin ile bir pazarlık kozu olarak kullanabileceği yönündeki imaları, Taipei'de ciddi endişelere yol açmıştı. Çin Halk Cumhuriyeti, Tayvan'ı kendi topraklarının bir parçası olarak görmekte ve gerekirse askeri güç kullanarak kontrol altına alabileceği tehdidinde bulunmaktadır. Tayvan ise olası bir Çin saldırısına karşı koyabilmek için büyük ölçüde ABD'nin desteğine bel bağlamış durumda.
TAYVAN'DAN SERT TEPKİ: STATÜKO BOZULUYOR
Tayvan Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Joseph Wu, sosyal medya hesabı üzerinden 23 Mayıs tarihli bir harita paylaşarak Çin'e ait donanma ve sahil güvenlik gemilerinin Kore Yarımadası açıklarındaki Sarı Deniz'den başlayıp Güney Çin Denizi ve Batı Pasifik'e kadar yayıldığını gösterdi. Wu, paylaşımında “Dünyanın bu bölgesinde statükoyu bozan ve bölgesel barış ile istikrarı tehdit eden tek sorun Çin.” ifadeleriyle Pekin yönetimine sert bir dille yüklendi. Güvenlik yetkilileri, bölgede deniz araştırma ve inceleme gemilerinin de bulunduğunu doğrularken, bu gemilerin tam olarak ne amaçla konuşlandırıldığı konusunda net bir bilgi bulunmuyor. Ancak Çin donanması ve sahil güvenlik unsurlarının daha önceki dönemlerde de bu sularda tatbikatlar gerçekleştirdiği biliniyor. Çin, son yıllarda Tayvan üzerindeki askeri baskısını artırarak neredeyse her gün ada çevresine savaş uçakları ve gemiler gönderip büyük çaplı tatbikatlar düzenlemektedir.
TAİPEİ'DE DESTEK YÜRÜYÜŞÜ
Bu gelişmeler yaşanırken, Tayvan'ın başkenti Taipei'de binlerce kişi, hükümetin savunma harcamalarını artırma planına destek vermek amacıyla bir yürüyüş düzenledi. Göstericilerin bir kısmı ellerinde ABD ve Tayvan bayrakları taşıyarak milli birliğe vurgu yaptı. ABD'nin yoğun çabalarıyla Tayvan lideri Lai Ching-te yönetimi, ABD silahları ve yerli üretim insansız hava araçlarını kapsayan yaklaşık 40 milyar dolarlık ek bir savunma bütçesi teklif etmişti. Ancak muhalefetin çoğunlukta olduğu parlamentoda, yalnızca ABD silahlarına ayrılan 25 milyar dolarlık harcama paketi kabul edilebildi. Bu arada, Trump'ın Çarşamba günü Tayvan'a silah satışı konusunda Lai ile görüşüp görüşmeyeceği sorusuna verdiği “Herkesle konuşurum” yanıtı ve Çin lideri Şi ile “harika bir görüşme” yaptığını belirtmesi dikkat çekti. Trump'ın “Tayvan sorununu çözmek için çalışacağız” sözleri ve Lai'nin Trump ile konuşmaktan “memnuniyet duyacağını” ifade etmesi, iki lider arasında doğrudan bir görüşme olasılığını gündeme getirdi. Ancak böyle bir görüşme, onlarca yıllık diplomatik teamülleri bozarak Pekin'in sert tepkisine yol açabilir.
