Tayland ile Kamboçya arasında haftalardır süren ve çok sayıda can kaybına yol açan sınır çatışmalarının ardından ateşkes sağlandı. Ancak, çatışmalar nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalan her iki taraftan toplam 1 milyondan fazla sivil, kalıcı bir barışa duydukları derin güvensizlik nedeniyle köylerine dönmekte tereddüt ediyor. Cumartesi günü ilan edilen ateşkese rağmen, sınır hattında huzur hakim olsa da sivillerin endişeleri devam ediyor.
SIĞINMA MERKEZLERİNDE GÜVENSİZLİK HAKİM
Silahların susmasına karşın, sınırın her iki yakasındaki geçici sığınma merkezlerinde güvensizlik hâlâ egemen. Tayland'ın Surin kentinde bir üniversitenin sığınağa dönüştürüldüğü merkezde bekleyen siviller, geri dönmek için resmi makamlardan güvenlik garantisi beklediklerini ifade ediyor. 21 yaşındaki Kanlaya Somjettana, bazı kişilerin dönmeye başladığını ancak kendisinin henüz ikna olmadığını belirterek, "Ateşkesin kalıcı olmasını umuyorum ama yetkililer geri dönmenin gerçekten güvenli olduğunu teyit edene kadar eve gitmeyeceğim" dedi. Sınırın Kamboçya tarafındaki Banteay Meanchey bölgesinde de benzer bir durum yaşanıyor; doğumuna günler kalan 35 yaşındaki So Choeun, artık topçu atışlarını duymadıklarını ancak ailesiyle birlikte korkmaya devam ettiklerini söyledi.
ATEŞKES ANLAŞMASININ DETAYLARI
Anlaşma uyarınca, her iki ülke ön hatlardaki askeri varlığını dondurmayı, bölgeye takviye birlik gönderilmesini yasaklamayı ve mayın temizleme çalışmalarına başlamayı taahhüt etti. Mutabakat, ateşkesin 72 saat boyunca korunması halinde, Tayland'ın temmuz ayındaki çatışmalarda esir aldığı 18 Kamboçya askerini serbest bırakmasını da öngörüyor. Tayland Savunma Bakanı Natthaphon Narkphanit, ateşkesi "karşı tarafın samimiyet testi" olarak nitelendirdi ve anlaşmanın ihlal edilmesi durumunda Tayland'ın uluslararası hukuk çerçevesinde meşru müdafaa hakkını saklı tuttuğu uyarısında bulundu.
ÇİN'İN ARABULUCULUK ROLÜ VE GEÇMİŞTEKİ BAŞARISIZLIKLAR
Bölgedeki gerilimi düşürmek için Çin Özel Temsilcisi Deng Xijun'un mekik diplomasisi yürüttüğü, ardından Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi'nin devreye girdiği bildirildi. Wang Yi, geçen hafta pazar ve bu hafta pazartesi günleri Yunnan eyaletinde her iki ülkenin dışişleri bakanlarıyla üçlü görüşmeler gerçekleştirdi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da gelişmeleri memnuniyetle karşılayarak, taraflara Kuala Lumpur Barış Anlaşması taahhütlerine bağlı kalma çağrısı yaptı. Tayland ile Kamboçya arasındaki, tarihi tapınaklar çevresindeki toprak ihtilafı yüzyılı aşkın bir geçmişe dayanıyor ve bölgede barışın pamuk ipliğine bağlı olduğu, daha önceki anlaşmaların başarısızlığıyla da kendini gösteriyor; örneğin, ekim ayında Malezya'nın arabuluculuğunda sağlanan ve dönemin ABD Başkanı Donald Trump'ın desteklediği ateşkes, aralık ayında karşılıklı ihlal suçlamalarıyla çökmüştü.
