Suriye, 8 Aralık 2024'te tarihe geçen bir değişim yaşadı. 61 yıldır ülkeyi demir yumrukla yöneten Hafız ve Beşar Esad'ın Baas rejimi sona erdi. Beşar Esad'ın siyasi hayata girişi, ağabeyi Basil'in 1994'teki trajik trafik kazasıyla hızlanmış, Londra'da göz doktorluğu eğitimi alırken babasının vefatı sonrası ülkesine dönmüştü. 2000 yılında babası Hafız Esad'ın ölümüyle, anayasa özel olarak değiştirilerek ve halkın %97'sinden fazlasının oyuyla cumhurbaşkanı olarak koltuğa oturdu.
DEĞİŞEN SURİYE MANZARASI: UMUT IŞIKLARI
Geçtiğimiz yılki kutlamaların aksine, bu yıl Umeyye Meydanı'ndaki yıl dönümü etkinlikleri sıkı güvenlik önlemleri altında gerçekleşti. Uzmanlara göre, rejim değişikliğinin ardından beklenen büyük çaplı şiddet dalgası ve iç savaşın patlak vermemesi dikkat çekici. Mart ve haziran aylarında yaşanan sınırlı çatışmalar ve yabancı müdahalelere rağmen kontrol altında tutulabildi. Yeni hükümet uluslararası alanda tanınırlık kazanırken, Dışişleri Bakanı Ahmed eş-Şara'nın BM terör listesinden çıkarılması ve ekonomik yaptırımların hafifletilmesiyle birlikte ekonomide iyileşme belirtileri görülmeye başlandı.
KRİTİK DİPLOMATİK ADIMLAR VE ÇÖZÜLMEYEN MESELELER
Bu dönüşüm sürecindeki ilk önemli adım, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Şam ve Riyad'a gerçekleştirdiği ziyaretler oldu. Ardından ABD Başkanı Trump'ın yaptırımları kaldırması ve eş-Şara ile Riyad'da görüşmesi ikinci kritik dönüm noktasıydı. Haziran ayında Süveyda'da yaşanan olaylar ve İsrail'in saldırıları sonrası Suriye ordusunun bölgeden çekilmesi ise üçüncü önemli aşamayı oluşturdu. Ancak, ülkenin doğu bölgelerinin hala Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) kontrolünde olması, çözülmesi gereken en büyük mesele olarak öne çıkıyor. 10 Mart'ta imzalanan entegrasyon anlaşmasının SDG tarafından henüz uygulanmaması bu durumu daha da karmaşık hale getiriyor.
HALKIN HAYATINDAKİ DEĞİŞİM: 'ARTIK UMUT VAR'
Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, yıl dönümü vesilesiyle Emevi Camisi'nde 'kardeşlik' mesajları verirken, Suudi Arabistan'dan gelen Kabe örtüsü parçasını açtı. Suriyeliler ise ülkelerindeki değişimi umutla anlatıyor. Hapishaneden çıkan Halid Hüseyin, "Eskiden cehennemde gibi yaşıyorduk, şimdi zulüm yok," diyerek yaşadıkları dramı dile getiriyor. Üniversite öğrencisi Ahmed Keyali, memur maaşlarının 15 dolardan 100 dolara çıktığını belirtiyor. Vatandaşlar, ifade özgürlüğünün geri geldiğini, güvenlik seviyesinin arttığını ve geleceğe daha umutlu baktıklarını vurguluyor. Bilgisayar mühendisliği öğrencisi Muhammed Bablis ise, "Her şey gün geçtikçe daha iyiye gidiyor," ifadesini kullanıyor.
