Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ)’nün 25. yıl dönümüne denk gelen zirvesi, küresel siyasi ve ekonomik dengelerde yeni bir dönemin başlangıcını simgeledi.
AVRASYA'DA YENİ DENGELER
Çin, Rusya ve Hindistan gibi kilit ülkelerin liderlerinin bir araya gelmesi, Batı merkezli dünya düzenine karşı önemli bir duruş olarak değerlendirildi. 10 tam üye ve çok sayıda ortak ülkeyi bünyesinde barındıran ŞİÖ, yalnızca güvenlik alanında değil, aynı zamanda ticaret, enerji, finans, teknoloji ve kültürel işbirliği gibi geniş bir yelpazede etkisini artırıyor. Z Raporu'nun ekim sayısında yer alan "ABD’ye Karşı Sessiz Cephe" başlıklı dosya, zirvenin ardından örgütün artan gücünü ve küresel etkisini uzman görüşleriyle mercek altına alıyor.
KÜRESEL TİCARETİN YENİ ROTASI: ORTA KORİDOR
Çin'den Avrupa'ya en kısa ve güvenli ulaşım rotası olarak öne çıkan Orta Koridor, küresel ticarette stratejik önemini giderek artırıyor. Deniz yoluyla 30-45 gün süren seyahat süresini 15-25 güne indiren bu koridor, Rusya-Ukrayna savaşının ardından daha da kritik bir alternatif haline geldi. Kazakistan, Gürcistan, Azerbaycan ve Türkiye, koridor üzerindeki altyapı yatırımlarını hızlandırma kararı aldı. Zengezur bağlantısı ve Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattı gibi projeler, mevcut darboğazları aşmayı hedefliyor. Türkiye, bu süreçte hem Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi ile entegrasyon sağlama hem de ABD ve AB ile işbirliği yapma yönünde çok boyutlu bir diplomasi yürütüyor. Bu durum, Türkiye'yi küresel lojistik ve enerji geçiş rotalarının önemli bir merkezi konumuna taşıyor.
GELECEĞİN EN BÜYÜK MÜCADELESİ: SUSUZLUK
Dünya, giderek artan susuzluk tehdidiyle karşı karşıya. Mevcut durumda dünya nüfusunun yarısından fazlası su kıtlığı problemi yaşarken, milyonlarca insan da yerinden edilme riskiyle yüzleşiyor. Türkiye'nin kişi başına düşen bin 300 metreküplük su potansiyeli de bu kritik tablo karşısında endişe verici bir seviyede bulunuyor. Su, artık sadece çevresel bir sorun olmanın ötesine geçerek; ekonomik, sosyal ve jeopolitik boyutlarıyla geleceğin en çetin mücadelelerinden biri haline gelmiş durumda.
EKONOMİK GÜNDEM VE PARA POLİTİKASININ ETKİLERİ
Türkiye'de enflasyon, artık sadece maliyet artışlarından değil, aynı zamanda beklentilerden de beslenen bir olguya dönüşmüş durumda. Ücret artışları ve bozulan fiyatlama davranışları, para politikasının etkilerinin hissedilmesini geciktiriyor. Enflasyon, rakamsal verilerden ziyade algısal bir boyut kazanmış durumda. Fiyat artışları için çeşitli bahaneler üretilirken, maliyet kalemlerinin çoğunun sabit kalmasına rağmen, ücretler gibi payı düşük olan kalemlerdeki artışlar dahi etiketlere aynı oranda yansıtılıyor.
Z RAPORU YAZARLARINDAN GÜNCEL DEĞERLENDİRMELER
Z Raporu'nun deneyimli yazar kadrosu, ekonomi gündemine dair görüşlerini okuyucularla paylaşmaya devam ediyor. Semra Karabaş, Ali Saydam, İbrahim Acar, Prof. Dr. Kadir Tuna, Dr. Mehmet Akif Soysal ve Prof. Dr. Metin Toprak, güncel gelişmeleri değerlendirirken; Mustafa Özel, "İz Bırakanlar" köşesinde "Filozof İş İnsanı" Sabri Ülker'i anlattı. Analist Cüneyt Paksoy ise piyasadaki son gelişmelere dair yorumlarını paylaştı.