Şili'nin Atacama Çölü'nde ortaya çıkan dev obruk, yerel halkı ve yetkilileri endişelendirmeye devam ediyor. Şili Ulusal Jeoloji ve Madencilik Servisi (Sernageomin), obruk çevresindeki sismik ve akustik hareketliliğin sürdüğünü açıkladı. Yaklaşık 25-32 metre çapındaki bu dikey oluşumun, çevredeki yerleşim yerleri için risk oluşturup oluşturmadığı araştırılıyor. Yapılan ölçümler, obruğun derinliğinin 200 metreye ulaştığını doğruluyor. Bu, yaklaşık üç Galata Kulesi'nin üst üste konulduğunda ancak obruğun yüzey seviyesine ulaşabildiği anlamına geliyor.
YERALTI SESLERİ ENDİŞE VERİYOR
Jeoloji uzmanları, bölge sakinlerinin bildirdiği seslerin, yüksek basınç altındaki kaya katmanlarının fiziksel yer değiştirmesinden kaynaklandığını doğruladı. 'Sismik akustik emisyon' olarak adlandırılan bu durum, yeraltındaki boşlukların yapısal dengesinin henüz sabitlenmediğini gösteriyor. Uzmanlar, bu seslerin kayalardaki mikroskobik çatlakların ve sürtünmelerin bir sonucu olduğunu belirtiyor.
OBRUĞUN OLUŞUMUNDAKİ İKİ TEMEL NEDEN
Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (CNRS) ve ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) uzmanlarının değerlendirmelerine göre, obruğun oluşumunda ve mevcut dengesizliğinde iki ana faktör öne çıkıyor. Birincisi, hidrojeolojik etkiler: Obruk tabanındaki su birikintileri, yeraltı su kaynaklarının maden boşluklarıyla etkileşime girdiğine işaret ediyor. Bu durum, zeminin taşıma kapasitesini zayıflatarak akışkan bir dengesizliğe yol açıyor. İkincisi ise mekanik gerilme: Madencilik faaliyetleri sonucu oluşan yeraltı boşluklarının, üzerindeki toprak yükünü taşıyamayarak mekanik olarak kararsız hale gelmesi, dikey çöküşün temel nedeni olarak görülüyor.
BÖLGE MÜHÜRLENDİ, FAALİYETLER DURDURULDU
Sernageomin yetkilileri, riskli bölgenin tamamen mühürlendiğini ve madencilik faaliyetlerinin süresiz olarak durdurulduğunu açıkladı. Obruğun genişleme hızını ve sismik etkilerini anlık olarak izlemek için bölgeye yüksek hassasiyetli sensörler yerleştirildi. Teknik heyet tarafından hazırlanacak nihai raporun ardından, bölgedeki yerleşim yerlerinin güvenliğine ilişkin kesin kararların alınacağı bildirildi.
