Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Milli Muharip Uçak KAAN projesinin ve yerli motor geliştirme çalışmalarının planlandığı şekilde ilerlediğini belirtti. Görgün, "Bizim nihai seri üretim uçaklarımız yerli motorla uçacak" ifadesini kullandı.
SAVUNMA SANAYİİNDE YERLİ VE MİLLİ ÇÖZÜMLER
Görgün, açık veya örtülü ambargolara karşı yerli ve milli çözümlere öncelik verdiklerini vurgulayarak, savunma sanayiinde uluslararası alanda yaşanabilecek her türlü kısıtlamayı dikkatle değerlendirdiklerini ve Türkiye'nin çıkarlarını korumak için tüm imkanları seferber ettiklerini söyledi. Özellikle motor teknolojileri alanında atılan adımların, ülkenin stratejik gücünü ve özgüvenini pekiştirdiğini dile getirdi. Bugüne kadar "yapamazsınız" denilen tüm platformların envantere kazandırıldığını, hava araçları, kara araçları, helikopterler, insansız sistemler ve füzelerin artık milli motorlarla yoluna devam ettiğini belirtti.
ASKERİ PROJELERDE SON DURUM VE MOTOR GELİŞTİRME ÇALIŞMALARI
Askeri motor teknolojileri konusundaki güncel gelişmeleri paylaşan Görgün, kara araçlarında TUNA motorunun kullanıma sunulduğunu, AZRA Gen-2 test faaliyetlerinin başarıyla devam ettiğini aktardı. UTKU ve BATU motorlarının geliştirme ve test faaliyetlerinin tamamlandığını, tank taşıyıcı ve lojistik araçlar için de çalışmaların sürdüğünü kaydetti. İnsansız hava araçlarında TB3'e güç veren PD200 motorunun envantere girdiğini, ANKA ve AKSUNGUR'a entegre edilen PD170 motoru ile test faaliyetlerinin devam ettiğini belirtti. Görgün, helikopterlerde GÖKBEY'in kalbinde yer alan milli TS1400 turboşaft motorunun sertifikasyon testlerinin sürdüğünü ve seri üretim çalışmalarının başarıyla yürütüldüğünü sözlerine ekledi. Füze ve mühimmatlar için KTJ3200, KTJ1750 ve KTJ3700 jet motorlarının geliştirildiğini ve başarıyla kullanıldığını, yeni nesil füze motorları geliştirme çalışmalarının da devam ettiğini bildirdi. Deniz platformlarında Marlin ve ULAQ SİDA için motor entegrasyonlarının yapıldığını, MİLGEM gemileri için MAVİ BATU bağımsız çözümünün test faaliyetlerinin tamamlandığını söyledi. Jet motorları ve ileri aşama çalışmalarında ANKA-III için TF6000 turbofan motorunun başarıyla çalıştırıldığını, KIZILELMA için TF10000 geliştirme çalışmalarının devam ettiğini, KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetlerinin başarıyla sürdüğünü ifade etti. Türkiye'nin motor teknolojilerinde oluşturduğu geniş yelpazeyle kara, hava, deniz ve füze sistemlerinde ihtiyaç duyulan kritik kabiliyetleri yerli ve milli imkanlarla karşılamaya başladığını vurguladı. Başkanlık tarafından tam bağımsızlığın sağlanması yönünde stratejiler ve eylem planlarının Gaz Türbinli Motor Yol Haritası, Kara Araçları için Güç Grubu Yol Haritası, Milli Dizel Deniz Motorları Yol Haritası ve Milli Deniz Tipi Elektrikli Tahrik Sistemleri Yol Haritası yoluyla hazırlandığını ve bu doğrultuda ilerlendiğini belirtti.
KAAN PROJESİ VE YERLİ MOTOR BAĞIMLILIĞI
Görgün, KAAN projesinin motor çalışmaları konusunda da aynı anlayışla ilerlediklerini ve KAAN seri üretiminin yabancı değil, yerli motor üzerinden planlandığını yineledi. KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetlerinin başarıyla devam ettiğini söyledi. Savunma sanayiinde süreçların her zaman mevcut motorlarla başlayıp ardından milli motor projelerinin devreye alındığını belirten Görgün, KAAN'ın blok yaklaşımıyla üretildiğini, yani farklı aşamalarda, farklı kabiliyetlerle güçlenen versiyonlarının envantere kazandırılarak kademeli olarak geliştirildiğini açıkladı. Bu kapsamda KAAN savaş uçağının teslimat takviminde bir gecikme bulunmadığını, seri üretimi riske atmamak için yalnızca tek bir kaynağa bağlı kalınmadığını, farklı tedarik kanallarıyla çalışıldığını ve alternatiflerin eş zamanlı olarak değerlendirildiğini ifade etti. Böylece hem takvimin güvence altına alındığı hem de milli motor geliştirme yol haritasının kesintisiz ilerletildiği vurgulandı. Görgün, KAAN'ın geleceğinin hiçbir şekilde tek bir ülkenin motoruna bağlı olmadığını ve mühendislerine güvendiklerini, TF35000'in seri imalat sürecinin planlandığı şekilde devam ettiğini sözlerine ekledi. KAAN prototip uçaklar için gerekli tüm motorların tedarik edilerek Türkiye'ye teslimatlarının tamamlandığını ve prototip uçakların üretiminin son hızla devam ettiğini belirtti. KAAN için ihtiyaç duyulan motorlarının ABD'den temini konusundaki talebe ilişkin güncel durumu paylaşan Görgün, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na teslim edilecek ilk blok belirli sayıda KAAN seri uçakları için ihtiyaç duyulacak motor tedariğine ilişkin ABD'ye resmi başvuru sürecinin tamamlandığını söyledi. KAAN uçağının 6'ncı nesil üst düzey yetenekler kazanması için ihtiyaç duyulan yerli motorunun geliştirme faaliyetlerinin planlandığı takvimle devam ettiğini, bu aşamada yabancı farklı bir alternatif arayışının söz konusu olmadığını belirtti. İhtiyaç olması durumunda ilk blok için motor değişikliği yapılması imkan dahilinde olduğunu, bu durumdan kaynaklanacak bazı mühendislik geliştirme ihtiyaçlarının ortaya çıkmasının mümkün olmakla birlikte, uçak tasarım ve geliştirme faaliyetlerinin sürekli bir iterasyon ve değişiklik yönetimi ihtiyacını bünyesinde barındırdığını, böyle bir durumda önemli bir takvimsel dezavantaj yaşanmayacağını düşündüğünü ifade etti. Projelerin Çevik Sistem Mühendisliği yaklaşımıyla yönetildiğini ancak nihai seri üretim uçaklarının yerli motorla uçacağını tekrar vurguladı.
YERLİ MOTOR GELİŞTİRME PROJESİNDE GECİKME ELEŞTİRİLERİNE YANIT
Görgün, KAAN'a yönelik yerli motor geliştirme projesiyle ilgili karar süreçlerinde gecikme yaşandığı eleştirilerine ilişkin bir soru üzerine, ilk ele aldığı konunun bu olduğunu ve şimdi sorumluluklar ile takvimin net olduğunu söyledi. Sorumluluk alan tüm şirketlerin vazifelerini zamanında yerine getirdiğini ve SSB Motor Daire Başkanlığı'nın da yakından takip ettiğini belirtti. Geçtiğimiz 2 yılda çok önemli yol katedildiğini, ANKA-III için geliştirilen TF6000 turbofan motorunun başarıyla ilk çalıştırılmasının yapıldığını, KIZILELMA için TF10000 geliştirme çalışmalarının devam ettiğini ve KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetlerinin planlandığı şekilde devam ettiğini dikkate alındığında, motor alanında azımsanmayacak bir yol alındığı ve geleceğe güvenle bakılabileceğini ifade etti. Görgün, Endonezya'ya ihraç edilmesi planlanan 48 adet beşinci nesil KAAN savaş uçağının, ABD menşeli motorlarla değil, milli motorlarla güçlendirileceğini de açıkladı.
