Yunanistan'ın turistik adası Santorini, 2025'in başında yoğun bir deprem aktivitesiyle sarsılmış, bu durum okulların kapanmasına ve binlerce kişinin tahliyesine yol açmıştı. O dönemde uzmanlar, bu sarsıntıların volkanik bir patlamaya mı yoksa büyük bir depreme mi işaret edeceği konusunda tartışırken, bunun bir 'deprem fırtınası' olduğunu belirtmişlerdi. Son zamanlarda Türkiye'de, özellikle Balıkesir'de yaşanan benzer bir deprem fırtınası, iki bölgedeki sarsıntıların olası bağlantısı üzerine de tartışmaları alevlendirdi. Ancak bu konuda henüz kesin bir bilimsel kanıt bulunmuyor.
YAPAY ZEKA DEPREMLERİN KAYNAĞINI ORTAYA ÇIKARDI
Bilim insanları, yapay zeka teknolojisini kullanarak Santorini'deki deprem fırtınasının nedenini yüksek bir doğrulukla belirlemeyi başardı. Sekiz hafta boyunca gerçekleşen yaklaşık 25 bin deprem incelendi ve araştırmacılar, sarsıntıların yer kabuğunun derinliklerinde hareket eden magma kaynaklı olduğunu tespit etti. Bu önemli bulgular, saygın bilimsel dergi Science'ta yayımlandı.
MAGMA HAREKETLERİ DEPREMLERİ TETİKLEDİ
Santorini, tarih boyunca MÖ 1620 civarındaki Minoan Patlaması gibi yıkıcı olaylara sahne olmuştu. 2025'te yaşanan ve 4,5 büyüklüğünün üzerinde 48 depremin kaydedildiği sarsıntılar bu ölçekte olmasa da, acil tahliye planlarının devreye girmesine neden oldu. Mevcut teknolojilerin yüzeydeki titreşimleri ölçebildiği ancak yerin derinliklerindeki süreçleri anlamakta zorlandığı durumlarda, makine öğrenimi devreye girdi. Yapay zeka, en küçük sarsıntıları bile tespit ederek on binlerce depremden oluşan bir veri tabanı oluşturdu. Bu sayede araştırmacılar, yüzeyin 15 kilometre altında ve adanın 50 kilometre kuzeydoğusunda gerçekleşen hareketleri belirledi. Anthony Lomax gibi araştırmacılar, magmanın dalgalar halinde ilerleyerek yeni çatlaklar açtığını, bazılarını kapattığını ve her hamlede basınç artışına neden olarak depremleri tetiklediğini belirtti. Uydu görüntüleri, magmanın hacminin yaklaşık 200 bin olimpik havuzu dolduracak kadar büyük olduğunu gösterse de, yeterli basınç ve kaldırma kuvveti olmadığından bir patlama gerçekleşmedi.
