Uluslararası Uzay İstasyonu'nun (ISS) ömrünün sona ermesine yaklaştığı bu dönemde, Rusya'dan uzay programına dair dikkat çekici bir plan ortaya çıktı. ISS'in önümüzdeki yıllarda kontrollü bir şekilde atmosfere düşürülmesi beklenirken, Rusya'nın bu modülleri tamamen yok olmaktan kurtarma ve kendi bağımsız yörünge istasyonunun temeli olarak kullanma fikri gündemde.
ROSS Projesi Yeniden Canlanıyor
Rusya'nın uzay ajansı Roscosmos, ISS'in Rus segmentini terk etmek yerine, bu modülleri ayırarak kendi 'Rus Orbital Uzay İstasyonu' (ROSS) projesi için bir başlangıç noktası oluşturmayı hedefliyor. Rusya, kozmonotlarını 2028 yılına kadar ISS'te tutma taahhüdünü sürdürse de, bu tarihten sonra tüm dikkatini ROSS projesine yönlendirecek. Başlangıçta ROSS için yeni modüllerin 2027'den itibaren fırlatılması planlanıyordu. Ancak Rusya Bilimler Akademisi bünyesindeki Biyomedikal Sorunlar Enstitüsü Direktörü Oleg Orlov'un son açıklamaları, bu stratejide önemli bir değişikliğe işaret ediyor.
ISS Modülleri Yeni İstasyonun Omurgası Olacak
Orlov'a göre, Roscosmos'un Bilimsel ve Teknik Konseyi, ROSS'un ISS'in mevcut Rus segmenti temel alınarak inşa edilmesini 'en olası senaryo' olarak onayladı. Bu plana göre Rusya, mevcut ISS modüllerini elinde tutacak, istasyonun emekliye ayrılmasının ardından bu yapıyı ayıracak ve çekirdek modüllerin etrafına yeni bileşenler ekleyecek. ROSS'un ISS'ten 2030 yılı sonrasında ayrılması ve zamanla kademeli olarak genişletilmesi öngörülüyor. Bu stratejik revizyon, Rusya'nın uzay programının son yıllarda karşılaştığı zorlukların bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Özellikle Ukrayna'nın işgali sonrası artan jeopolitik gerilimler, Rusya'nın uluslararası uzay iş birliklerini ve bütçesini olumsuz etkilemiş durumda.
Teknik Zorluklar ve Sürdürülebilirlik Soruları
Ancak, Rus segmentinin mevcut teknik durumu, bu planın en tartışmalı noktalarından birini oluşturuyor. Roscosmos, 2019 yılında Zvezda modülünde bir hava kaçağı tespit edildiğini duyurmuştu. Yirmi yılı aşkın bir süredir yörüngede bulunan ISS donanımı, yalnızca radyasyon ve mikrometeorit darbelerine değil, aynı zamanda içeride biriken bakteri kolonilerine ve genel yıpranmaya da maruz kalmış durumda. Bu nedenle Rusya'nın bu eski modülleri 'yeniden kullanma' planı, hem mühendislik açısından hem de güvenlik açısından ne kadar sürdürülebilir olduğu konusunda ciddi soru işaretleri barındırıyor. ISS'in ömrü sona yaklaşırken, Rusya'nın eski ve potansiyel olarak sorunlu modüllerle yeni bir uzay istasyonu kurma fikri, kağıt üzerinde maliyet avantajı sunsa da, pratikte karşılaşılacak zorlukların oldukça büyük olabileceğini şimdiden gösteriyor.
