Rusya'nın muhalif lideri Alexei Navalny, 2024 yılında Sibirya'daki cezaevinde 47 yaşında hayatını kaybetti. Rus yetkililer, Navalny'nin yüksek tansiyon nedeniyle öldüğünü açıklasa da, Batılı ülkelerden gelen iddialar olayı daha da karmaşık hale getirdi.
BATI'DAN ŞOK SUÇLAMALAR: KURBAĞA ZİHİRİ İDDİASI
İngiltere, İsveç, Fransa, Almanya ve Hollanda gibi ülkeler, Rusya'nın Navalny'i 'Epibatidin' adlı bir kurbağa zehiriyle öldürdüğü yönünde suçlamalarda bulundu. Ancak Rusya, bu iddiaları 'Batı uydurması' diyerek sert bir dille reddetti. Almanya'da yaşayan Navalny'nin eşi Yulia Navalnaya ise eşinin Rus yönetimi tarafından zehirlendiğinin bilimsel olarak kanıtlandığını belirtti. Navalnaya, katillerin izleri silmeye çalıştığını ancak eşinin cansız bedeninden alınan biyolojik örneklerin yurt dışına kaçırıldığını ve iki bağımsız laboratuvarda incelenmesiyle zehirlenmenin kesinleştiğini söyledi. İngiliz kaynaklar, geçmişte de Rusya'nın muhalifleri zehirlediği vakalarını hatırlatarak bu iddialara zemin hazırladı.
EPIBATIDIN: FELÇ EDİP ÖLDÜREN TEHLİKELİ ZEHİR
Epibatidin, Güney Amerika'da yaşayan 'Epipedobates Tricolor' adlı zehirli ok kurbağasının derisinde bulunan, morfinden 200 kat daha güçlü, son derece tehlikeli bir maddedir. Rusya'da doğal olarak bulunmayan bu zehir, sinirleri uyuşturarak felce ve solunumun durmasına neden olarak ölüme yol açıyor. Çok zehirli olması nedeniyle ilaç olarak kullanılamayan epibatidinin panzehirinin ise yüksek tansiyon tedavisinde kullanılan 'mecamylamine' adlı ilaç olduğu belirtiliyor. Bu nörotoksinin gaz kromatografisi ve kütle spektrometrisi gibi gelişmiş yöntemlerle tespit edilebildiği bildirildi.
İLK ZEHİRLENMEDEN KURTULMUŞTU
Alexei Navalny, daha önce de 2020 yılında Rusya iç istihbarat teşkilatı FSB ajanları tarafından sinir gazıyla zehirlenmiş ancak uluslararası baskılar sonucu Almanya'da tedavi görerek iyileşmişti. Ülkesine döndüğünde tutuklanan Navalny'nin cezaevi süreci, 2024'teki ölümüyle son buldu. Kimyasal silah statüsündeki epibatidinin kullanımının uluslararası anlaşmalarla yasak olduğu ve Rusya'nın bu anlaşmalara imza atmış olmasına rağmen ihlal etmiş olabileceği uzmanlar tarafından dile getirildi.
