Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) son raporu, küresel petrol piyasasında endişe verici bir tabloyu gözler önüne seriyor. Mayıs ayında, küresel petrol arzı, özellikle ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukası nedeniyle günlük yaklaşık 600 bin varil gibi dikkat çekici bir oranda azalarak 94 milyon 470 bin varile düştü. Bu düşüş, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'taki İran'a yönelik operasyonları öncesindeki seviyelerin yaklaşık 13 milyon 600 bin varil altına işaret ediyor. Bu durum, arz güvenliği konusunda ciddi soru işaretleri yaratırken, enerji piyasalarındaki kırılganlığı da bir kez daha ortaya koyuyor.
OPEC+ GRUBU ÜRETİMİ KISARKEN, OPEC DIŞI ARZ ARTIYOR
Mayıs ayında, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun toplam üretimi, bir önceki aya göre günlük yaklaşık 1 milyon 120 bin varil azalarak 35 milyon 920 bin varile geriledi. Buna karşılık, OPEC+ dışı ülkelerin günlük arzı ise 530 bin varil artışla 58 milyon 540 bin varile ulaştı. Bu artışın temel nedenleri arasında biyoyakıt üretimindeki yükseliş ile ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden gelen daha yüksek arzın etkili olduğu belirtiliyor. Ancak genel tabloya bakıldığında, küresel arzın bu yıl içinde günlük 3,9 milyon varil gibi önemli bir düşüşle 102 milyon 379 bin varile inmesi bekleniyor. Bu durum, önümüzdeki dönemde fiyat istikrarı açısından yeni zorluklar getirebilir.
TALEPTE DE DARALMA GÖRÜLÜYOR, BELİRSİZLİKLER SÜRÜYOR
IEA raporu, petrol piyasasındaki olumsuz tabloyu sadece arz tarafıyla sınırlı tutmuyor. Küresel petrol talebine ilişkin artış beklentisi de aşağı yönlü revize edildi. Özellikle nisan ve mayıs aylarında talebin belirgin şekilde gerilediği, yüksek akaryakıt fiyatları ve arz kesintileri nedeniyle yılın ikinci çeyreğinde sevkiyatların geçen yıla göre yüzde 4,8 düşmesinin beklendiği ifade ediliyor. Bu durum, 2020'den bu yana ilk çeyreklik küresel daralma anlamına geliyor. Küresel petrol talebinin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 1 milyon 120 bin varil azalarak 103 milyon 290 bin varile gerilemesi öngörülüyor. Öte yandan, ABD ile İran arasındaki geçici anlaşmanın Hürmüz Boğazı'ndan sevkiyatların yeniden başlamasına zemin hazırlaması beklense de, raporda jeopolitik riskler ve küresel ekonomideki savaş kaynaklı etkiler nedeniyle önemli belirsizliklerin devam ettiği vurgulanıyor. Bu belirsizlikler, petrol piyasasının geleceği açısından kritik önem taşıyor.
