Nükleer silahların yasaklanması ve kaldırılması için mücadele eden Nükleer Silahların Yasaklanması Takibi ve Uluslararası Nükleer Silahları Kaldırma Girişimi (ICAN), nükleer silahlara yapılan harcamalarda akıl almaz bir rekor kırıldığını duyurdu. Geçtiğimiz yıl tam 118,8 milyar dolarlık devasa bir bütçe ayrılan bu alanda, harcamalar bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 19'luk bir artış gösterdi. ICAN'ın 'Önceden Tasarlanmış: 2025'te Nükleer Silah Harcamaları' başlıklı raporu, dünya genelindeki 9 nükleer silah sahibi ülkenin bu alandaki maliyetini gözler önüne seriyor.
ABD REKOR HARCAMAYLA LİDER
Rapor, '2025'te 9 nükleer silaha sahip ülke, nükleer cephanelikleri için 118,8 milyar dolar ya da saniyede 3 bin 768 dolar harcadı. Bu, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek miktar.' ifadeleriyle durumu özetliyor. Nükleer silah sahibi ülkelerin toplam harcamalarının bir önceki yıla göre 16,8 milyar dolar arttığı belirtilirken, bu artışın yüzde 19'a tekabül ettiği vurgulandı. Bu devasa pastadan en büyük dilimi ise ABD aldı. 69,2 milyar dolarlık harcamasıyla ABD, diğer tüm nükleer silahlı devletlerin toplamından daha fazla para harcadı. Üstelik Washington, 12,4 milyar dolarlık yıllık en büyük artışı da kaydetti. Çin 13,5 milyar dolar ile ikinci sırada yer alırken, İngiltere 9,5 milyar dolarlık harcamasıyla Rusya'yı geride bırakarak üçüncü sıraya yerleşti. Fransa 7,7 milyar dolar, Hindistan 2,8 milyar dolar, Pakistan 1,5 milyar dolar, İsrail 1,2 milyar dolar ve Kuzey Kore ise 656 milyon dolar harcadı.
İNSANİ İHTİYAÇLAR GÖZ ARDI EDİLİYOR
Nükleer silahlı 9 ülkenin son 5 yılda cephanelikleri için toplam 471 milyar dolar harcadığına dikkat çekilen raporda, bu ülkelerin cephaneliklerini modernize edip genişletmeye devam ettiği ve harcamaların artacağı öngörüsü paylaşıldı. Raporda çarpıcı bir karşılaştırma yapılarak, 'Bir dakikalık nükleer silah harcaması, 3 bin 478 kişiye temiz su ve sanitasyon sağlayabilir. Bu harcamanın bir günlük tutarı ise 2 milyon insanı gıda güvensizliğinden kurtarabilir.' denildi. Ayrıca, bir haftalık nükleer silah harcamasıyla 12 milyardan fazla insanı kızamık, kabakulak ve kızamıkçıktan koruyabilecekken, bir yıllık harcama ise 6 milyondan fazla eve güneş enerjisi sağlayabilir. Raporda, BM'nin insani yardım ve kalkınma fonlarının kesildiği bir dönemde, yalnızca ABD'nin 2025'te nükleer silahlara harcadığı paranın BM'nin yıllık bütçesinin tamamını 19 kez karşılayabileceği vurgulandı. ICAN Programlar Direktörü Susi Snyder, yaşam maliyetinin arttığı bir dönemde 'sahte bir güvenlik vaadine' milyarlarca dolar harcanmasına tepki göstererek, 'Nükleer silahlar felakete yol açmadan kullanılamaz.' dedi. ICAN Politika Başkanı Alicia Sanders-Zakre ise bu harcamaların gerçek insan güvenliği ihtiyaçlarından milyarlarca dolar uzaklaştırdığını belirtti. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) de dünyadaki nükleer savaş başlığı sayısının yaklaşık 12 bin 187 olduğunu ve bunların 9 bin 745'inin kullanıma hazır stoklarda tutulduğunu açıklamıştı.