NASA, Ay yüzeyinde kalıcı üsler kurma hedefiyle yaklaşık üç yıldır sürdürdüğü nükleer reaktör projesinde önemli bir aşamaya ulaşmak üzere. 2022'de Lockheed Martin, Westinghouse ve IX şirketleriyle başlayan hazırlıklar, bu hafta somut bir takvime kavuşacak.
PROJENİN HIZLANDIRILMASI
Geçici NASA başkanı ve ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, projenin hızlandırılması için kurum içi bir direktif yayınladı. Duffy'nin önümüzdeki günlerde proje takvimini açıklayacağı bir basın toplantısı düzenlemesi bekleniyor. Başlangıçta 40 kilovatlık bir reaktör planlanırken, güncellenen planda hedef 2030'a kadar 100 kilovatlık bir nükleer güç sistemi olarak belirlendi. Duffy'nin direktifi, özel sektörün yeni hedefe göre hazırlık yapmasını şart koşuyor.
JEOPOLİTİK REKABET
Projenin hızlanması sadece bilimsel hedeflerden değil, aynı zamanda jeopolitik bir rekabetten kaynaklanıyor. Çin ve Rusya'nın iki ay önce Ay'da nükleer reaktör kurmak için iş birliği yaptığı açıklandı. Bu ülkelerin 2030-2035 yılları arasında projeyi tamamlamayı hedeflemesi, ABD'nin gecikmesinin stratejik üstünlüğünü kaybetmesine yol açabileceği endişesini doğuruyor. Sean Duffy'nin NASA personeline ilettiği notta, Ay'a ilk nükleer reaktörü kuran ülkenin bölgedeki diğer ülkelerin faaliyetlerini sınırlama hakkına sahip olabileceği belirtiliyor.
STRATEJİK ÖNEM
Donald Trump'ın yeniden başkanlığı sonrası NASA bütçesindeki kesintiler, bilimsel araştırmaları olumsuz etkiledi. Ancak nükleer reaktör gibi stratejik projeler bu kesintilerden etkilenmedi. Sean Duffy'nin ilk büyük girişimi olarak bu projeyi açıklaması, Trump yönetiminin bu çalışmayı önceliklendirdiğini gösteriyor. Ay'a nükleer reaktör kurmanın gerekçeleri sadece siyasi veya teknolojik değil; güneş enerjisi Ay'da her zaman güvenilir değil. Ay gecesi yaklaşık 14 Dünya günü sürüyor ve bu süre zarfında güneş panelleri enerji üretmiyor. Nükleer enerji ise kesintisiz güç sağlayarak barınma, iletişim, bilimsel deneyler ve üretim faaliyetlerinde sürekliliği garanti altına alıyor.
