Orta Amerika ülkesi Hondurasın açıklarında yer alan ve milyarderlerin şehri olarak bilinen Próspera, teknoloji milyonerleri ve yenilikçi bilim insanları için bir cazibe merkezi haline gelmiştir. Düşük vergiler, hızlı şirketleşme imkanları ve sınırlı düzenlemeler sunan bu bölge, aynı zamanda ciddi bir siyasi tartışmanın da odak noktasıdır.
prósperanın kuruluşu ve statüsü
2017 yılında Erick Brimen tarafından kurulan Próspera, Honduras Anayasasında yer alan İstihdam ve Ekonomik Kalkınma Bölgesi (ZEDE) statüsüne sahiptir. Bu statü, şehrin kendi yasal ve ekonomik sistemini oluşturmasına ve sakinlerinin Hondurasın bazı yerel yasalarından muaf olmasına olanak tanımaktadır. Bu durum, şehre adeta bir özgürlükçü cennet görünümü kazandırmaktadır.
bilim kurguyu aratmayan yaşam ve deneyler
Özgürlük Şehri olarak da anılan Prósperada yaşam, bilim kurgu filmlerini andırmaktadır. Gelir vergisi %5, kurumlar vergisi ise %1 gibi oldukça düşük oranlara sahiptir. Bir girişimci, cep telefonuyla sadece birkaç saat içinde şirket kurabilmektedir. Bu gevşek düzenlemeler, Bitcoinden genetik modifikasyona kadar her türlü deneysel çalışmaya zemin hazırlamaktadır. Hatta Yes Theory ekibinin ziyaretinde, parmağında mıknatıs ve insanları tarayarak web sitesine yönlendiren bir çip taşıyan bir kişiyle karşılaşılmıştır. İnsan beyninin dijital kopyasını çıkarma projesi yürüten Gleb Razgar gibi isimler, bürokratik engellerin olmaması nedeniyle Prósperayı tercih ettiklerini belirtmişlerdir. Ölümsüzlüğü hedefleyen Bryan Johnson gibi isimler de burada gen terapisi almıştır.
egemenlik tartışmaları ve hukuki mücadele
Bu teknolojik ve ekonomik ilerlemenin yanı sıra Prósperanın karanlık bir yüzü de bulunmaktadır. Eylül 2024te Honduras hükümeti, ZEDE bölgelerini anayasaya aykırı ilan etmiştir. Mevcut Devlet Başkanı Xiomara Castro, bu bölgeleri topraklarımızı parça parça satmak ve egemenliğimizi özelleştirmek olarak nitelendirerek sert tepki göstermiştir. ZEDE bölgelerinin kurulmasına izin veren eski cumhurbaşkanı Juan Orlando Hernández ise şu anda ABDde hapistedir. Hükümetin kararına rağmen Próspera yönetimi direnişini sürdürmekte ve kurucu Brimen, Honduras hükümetine karşı milyarlarca dolarlık bir dava açmıştır. Şehir yönetimi, kendilerinin bir vergi cenneti olmadığını, ülkeye yatırım getirdiklerini ve çok sayıda kişiye istihdam sağladıklarını savunmaktadır. Prósperanın geleceği, teknolojik bir cennet vaadi ile ülke egemenliğini tehdit eden modern sömürgecilik eleştirisi arasındaki mücadelenin sonucunda şekillenecektir.