Mardin'in 2025 yılı ihracatı, bir önceki yıla göre yüzde 10'luk bir düşüşle 908,84 milyon dolara geriledi. Bu durum, toplamda 101 milyon dolarlık bir kayıp anlamına gelirken, özellikle Irak pazarındaki daralma Mardinli ihracatçıları yeni arayışlara yönlendirdi.
Irak pazarındaki daralmanın nedenleri
Mardin Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) Yönetim Kurulu Başkanı Hatip Çelik, Irak'taki idari, siyasi ve askeri sorunların yanı sıra, ülkede yerli üretimin ve sanayi yatırımlarının artmasının, özellikle gıda sektöründeki ihracatı olumsuz etkilediğini belirtti. Çelik, Irak pazar payının her geçen yıl küçüldüğünü vurgulayarak, kentin dış ticaret yapısını çeşitlendirmek amacıyla Avrupa, Afrika, ABD ve Türk Cumhuriyetleri gibi pazarlara yönelik projelerin hız kazandığını ifade etti. Geçtiğimiz yıl 20 ülkeye ilk kez ihracat yapıldığını ve Afrika pazarında hızlı bir gelişim kaydedildiğini ekledi.
Yeni pazarlar ve potansiyel artışlar
2025'te Irak pazarının hala en büyük paya sahip olmasına rağmen (toplam ihracatın yüzde 69,76'sı, yani 633,7 milyon dolar), bu pazara yapılan ihracat yüzde 21,2 azaldı. Buna karşın Suriye pazarında yüzde 171,1'lik bir artışla 77,5 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Başkan Çelik, Nusaybin Sınır Kapısı'nın açılması durumunda Suriye pazarındaki ihracatın kısa vadede 5 kat artabileceğini ve kentin sürdürülebilir büyümesine büyük ivme kazandıracağını vurgulayarak, bu konudaki lobi faaliyetlerinin yoğunlaştığını duyurdu. Sektörel bazda bakıldığında, hububat, bakliyat ve yağlı tohumlar sektöründe yüzde 21,4'lük bir gerileme yaşanarak ihracat 372,6 milyon dolara düştü. Ancak mobilya, ağaç ve orman ürünleri sektörünün hacmini koruduğu, otomotiv sektörünün ise yüzde 113,6 artışla dikkat çektiği görüldü. Kimyevi maddeler, çimento, elektrik-elektronik ve demir-demir dışı metaller gibi 9 sektörde ise rekorlar kırıldı.
Geleceğe yönelik stratejiler ve sürdürülebilirlik
Toplamda 113 ülkeye ihracat yapıldığını ve 20 yeni pazara giriş sağlandığını belirten Çelik, Romanya'da yüzde 57,7 artışla 26,7 milyon dolar, İran'da yüzde 153,1 artışla 24,8 milyon dolar ve ABD'de 20,9 milyon dolarlık ihracat yapıldığını kaydetti. Geleceğe yönelik stratejilerde sürdürülebilirliğin ön planda olduğunu vurgulayan Çelik, yenilenebilir enerji, robot teknolojileri, otomasyon yatırımları ve katma değerli ürün üretimine geçişin önemine dikkat çekti. İhracatçıların yalnızca ham maddeye değil, katma değerli ürünlere yönelmesinin, markalaşmanın ve yüksek gelirli pazarlara erişimin kritik olduğunu belirtti. Gıda ve inşaat sektörlerine yönelik UR-GE projelerinin de devam ettiğini ekledi. Mardin ihracatçıları, tek pazara bağımlılığı azaltarak daha dengeli, sürdürülebilir ve küresel rekabetçi bir yapıya kavuşmayı hedefliyor.